Το «The Dark Side of the Moon» είναι το όγδοο στούντιο άλμπουμ των Pink Floyd, που κυκλοφόρησε την 1η Μαρτίου 1973 στις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Capitol Records και στις 16 Μαρτίου στο Ηνωμένο Βασίλειο από τη Harvest Records. Συλλαμβάνεται ως concept album, επικεντρωμένο στις πιέσεις που αντιμετώπιζαν τα μέλη του συγκροτήματος από τον εξαντλητικό τρόπο ζωής τους, αλλά και στα προβλήματα ψυχικής υγείας του πρώην μέλους τους, Σιντ Μπάρετ (Syd Barrett).
Η ιδέα ανήκε στον μπασίστα Ρότζερ Γουότερς (Roger Waters), ο οποίος πρότεινε έναν δίσκο που θα ασχολείται με όσα «τρελαίνουν τους ανθρώπους». Όπως εξήγησε ο κιθαρίστας Ντέιβιντ Γκίλμορ (David Gilmour), υπήρχε η αίσθηση ότι οι στίχοι των προηγούμενων δίσκων ήταν «λίγο πολύ έμμεσοι» — τώρα τα λόγια θα ήταν «πολύ καθαρά και συγκεκριμένα». Το άλμπουμ διερευνά θέματα όπως η σύγκρουση, η απληστία, ο χρόνος, ο θάνατος και η ψυχική ασθένεια, με αποσπάσματα από συνεντεύξεις με το προσωπικό της περιοδείας και άλλους να εμφανίζονται δίπλα σε φιλοσοφικά αποφθέγματα.
Η ηχογράφηση έγινε στα EMI Studios (σήμερα Abbey Road Studios) στο Λονδίνο, σε περίπου 60 ημέρες μεταξύ Μαΐου 1972 και Φεβρουαρίου 1973. Ο μηχανικός ήχου Άλαν Πάρσονς (Alan Parsons) ήταν υπεύθυνος για πολλές πτυχές της ηχογράφησης, χρησιμοποιώντας πολυκάναλη εγγραφή, βρόχους μαγνητικής ταινίας και αναλογικά συνθεσάιζερ, όπως το EMS VCS 3 και το Synthi A. Το συγκρότημα πειραματίστηκε με αντισυμβατικούς ήχους: ένα τύμπανο επεξεργασμένο ώστε να προσομοιώνει ανθρώπινο καρδιακό παλμό, ρολόγια που χτυπούν ταυτόχρονα στην αρχή του «Time», και ηχητικά εφέ από ταμειακές μηχανές και νομίσματα στο «Money».
Μια από τις πιο αξιομνημόνευτες στιγμές του δίσκου είναι τα φωνητικά της Κλερ Τόρι (Clare Torry) στο «The Great Gig in the Sky». Η τραγουδίστρια, που κλήθηκε από τον Πάρσονς, αυτοσχεδίασε μια άνευ λέξεων μελωδία πάνω από το πιάνο του Ρίτσαρντ Ράιτ (Richard Wright), εκφράζοντας συναισθήματα αντί για λόγια. Πληρώθηκε μόλις 30 λίρες για τη συμμετοχή της και έφυγε από το στούντιο χωρίς να γνωρίζει αν τα φωνητικά της θα χρησιμοποιηθούν. Το 2004 μήνυσε την EMI και τους Pink Floyd για συνδημιουργία, και η υπόθεση διευθετήθηκε εξωδικαστικά — από τότε τα μεταγενέστερα εξώφυλλα πιστώνουν από κοινού τον Ράιτ και την Τόρι.
Στην τελευταία εβδομάδα της ηχογράφησης, ο Γουότερς ζήτησε από το προσωπικό του στούντιο να απαντήσει σε ερωτήσεις γραμμένες σε κάρτες — όπως «Πότε ήσουν βίαιος για τελευταία φορά;» και «Είχες δίκιο;». Οι απαντήσεις ενσωματώθηκαν στη μίξη. Ο Ιρλανδός θυρωρός του στούντιο, Τζέρι Ο'Ντρίσκολ, συνεισέφερε την καταληκτική φράση του δίσκου: «Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού. Στην πραγματικότητα είναι όλο σκοτεινό».
Το εξώφυλλο, που απεικονίζει ένα γυάλινο πρίσμα να διασπά το λευκό φως στα χρώματα του φάσματος, σχεδιάστηκε από τον Στορμ Θόργκερσον (Storm Thorgerson) της Hipgnosis. Ανταποκρινόταν στο αίτημα του Ράιτ για ένα «απλό και τολμηρό» σχέδιο που θα αντιπροσώπευε τον σκηνικό φωτισμό του συγκροτήματος και τα θέματα του άλμπουμ. Και τα τέσσερα μέλη του συγκροτήματος συμφώνησαν αμέσως ότι το πρίσμα ήταν η καλύτερη επιλογή: «Δεν υπήρξαν διαφωνίες», θυμόταν ο Γουότερς. «Όλοι δείξαμε το πρίσμα και είπαμε 'Αυτό είναι'».
Το άλμπουμ έγινε ένα από τα εμπορικότερα στην ιστορία της μουσικής. Μέχρι το 2013 είχε πουλήσει πάνω από 45 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως, καθιστώντας το το τέταρτο σε πωλήσεις άλμπουμ όλων των εποχών. Παρέμεινε στον κατάλογο Billboard 200 για 996 εβδομάδες συνολικά, μετά από αρκετές διαφορετικές περιόδους παρουσίας. Το 2007 εκτιμήθηκε ότι ένας στους δεκατέσσερις ανθρώπους κάτω των 50 ετών στις ΗΠΑ κατείχε ένα αντίτυπο.
Η κριτική υποδοχή ήταν διθυραμβική. Ο Λόιντ Γκρόσμαν στο Rolling Stone το χαρακτήρισε «ένα εξαιρετικό άλμπουμ με πλούτο υφής και εννοιολογικό πλούτο που όχι μόνο προσκαλεί αλλά απαιτεί συμμετοχή», ενώ ο Ρόμπερτ Κρίστγκαου το αποκάλεσε «αριστούργημα κιτς». Το 2012 επιλέχθηκε για διατήρηση στο National Recording Registry της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου ως «πολιτιστικά, ιστορικά ή αισθητικά σημαντικό», και εισήχθη στο Grammy Hall of Fame το 1999.
Η διαχρονικότητα του «The Dark Side of the Moon» οφείλεται εν μέρει στη θεματική του: η πίεση της σύγχρονης ζωής, η απληστία, ο φόβος του θανάτου και η ψυχική υγεία παραμένουν εξίσου επίκαιρα σήμερα. Το άλμπουμ απέδειξε ότι η ροκ μουσική μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο ενδοσκόπησης και κοινωνικής κριτικής, όχι μόνο ως ψυχαγωγία.
Ως ένα από τα blockbuster άλμπουμ της εποχής του, το «The Dark Side of the Moon» ώθησε συνολικά τη μουσική βιομηχανία σε υψηλότερες πωλήσεις κατά τη δεκαετία του 1970.
Σχόλια