Το Πεντάγωνο διευρύνει την πολυμέτωπη στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ κατά των καρτέλ ναρκωτικών στη Νότια Αμερική, με τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις να συμμετέχουν πλέον και σε χερσαίες επιχειρήσεις στο έδαφος του Ισημερινού. Πριν από δύο εβδομάδες, περίπου 50 Αμερικανοί στρατιωτικοί και στελέχη των διωκτικών αρχών έλαβαν μέρος σε επιδρομές που πραγματοποίησε η ισημερινή αστυνομία κατά φερόμενων διακινητών ναρκωτικών.
Ο διοικητής της Διοίκησης Νότου των ΗΠΑ (Southcom), στρατηγός Φράνσις Ντόνοβαν, περιέγραψε το «Σχέδιο Επιθετικής Εκστρατείας» που επικεντρώνεται σε πέντε βασικούς άξονες: διάλυση των παράνομων δικτύων, πλήγμα στην επιμελητεία τους, αποτροπή ανασυγκρότησης, ενίσχυση της κυριαρχίας των εταίρων και οικοδόμηση ισχυρού συνασπισμού. Στόχος, όπως είπε, είναι η άσκηση «συνολικής συστημικής τριβής» κατά των δικτύων που χαρακτηρίζονται πλέον «ημισφαιρικά δίκτυα απειλής» αντί για μεμονωμένες τρομοκρατικές οργανώσεις.
Οι ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει 20 καρτέλ και εγκληματικές ομάδες της Λατινικής Αμερικής ως ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις και έχουν ξεκινήσει κινητικές επιχειρήσεις σε όλη την ήπειρο από το περασμένο φθινόπωρο. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επίσης εμβαθύνει την αμυντική συνεργασία με χώρες της περιοχής, δημιουργώντας τον Συνασπισμό κατά των Καρτέλ της Αμερικής (ACCC) με 19 μέλη. Γουατεμάλα και Ονδούρα έχουν ήδη στείλει επιστολές ζητώντας κοινές επιχειρήσεις.
Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 71 πλήγματα και έχουν σκοτώσει 239 ανθρώπους που οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν «ναρκοτρομοκράτες» από τις 2 Σεπτεμβρίου 2025.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν προκαλέσει έντονη κριτική: ειδικοί στο δίκαιο του πολέμου τις χαρακτηρίζουν συνοπτικές εκτελέσεις, ενώ ο Μπέντζαμιν Γκένταν, διευθυντής του προγράμματος Λατινικής Αμερικής στο Stimson Center, υποστηρίζει ότι η στρατηγική βασίζεται κυρίως στον «εσφαλμένο χαρακτηρισμό των συμμοριών ναρκωτικών ως τρομοκρατών και στην ανατίναξη πραγμάτων». Ο Γκένταν επισημαίνει ότι στο παρελθόν οι ΗΠΑ αντιμετώπιζαν το οργανωμένο έγκλημα στην περιοχή ενισχύοντας τους θεσμούς ποινικής δικαιοσύνης — δικαστήρια, εισαγγελείς και αστυνομία. Η σημερινή προσέγγιση, λέει, «παράγει περιεχόμενο για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά θα κάνει ελάχιστα για να διαταράξει τους βαρόνους των ναρκωτικών που ευθύνονται για το χάος στις κοινότητες της Λατινικής Αμερικής και την επική μάχη της περιοχής με τη δημόσια διαφθορά».
Παρά την κριτική, ο πρώην υπηρεσιακός επικεφαλής της DEA, Ντέρεκ Μαλτς, υπερασπίζεται την επιθετική τακτική, υποστηρίζοντας ότι τα συνθετικά ναρκωτικά έχουν «καταστρέψει» αμερικανικές κοινότητες και οικογένειες σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναδεί στην ιστορία των ΗΠΑ. «Πρέπει να είσαι επιθετικός απέναντι σε τρομοκράτες γιατί καταστρέφουν το μέλλον μας», είπε, προβλέποντας ότι σύντομα θα υπάρξουν επιχειρήσεις και στο εσωτερικό της Κολομβίας.
Η εκστρατεία φαίνεται να έχει περιορίσει τη ροή κοκαΐνης προς τις ΗΠΑ: η κίνηση σκαφών που μεταφέρουν κοκαΐνη με προορισμό τις ΗΠΑ έχει μειωθεί κατά 30% έως 60% στην Ανατολική Καραϊβική, τη Δυτική Καραϊβική και τις δύο λωρίδες του Ανατολικού Ειρηνικού, σύμφωνα με τον ανώτερο αξιωματούχο του Πενταγώνου. Το Πεντάγωνο έχει μεταφέρει επίσης μερικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη MQ-9 Reaper από την Αφρική στον Ισημερινό και την Κολομβία, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι ορισμένα αμερικανικά στρατεύματα θα μπορούσαν να μετακινηθούν από την Ευρώπη στο Δυτικό Ημισφαίριο, επαναλαμβάνοντας ότι ο αμερικανικός στρατός βρίσκεται «σε πόλεμο» με τα καρτέλ ναρκωτικών, χαρακτηρίζοντάς τα «ISIS και Αλ Κάιντα του ημισφαιρίου μας». Υπάρχει προσπάθεια να διοχετευθούν πρόσθετοι πόροι στη Southcom, συμπεριλαμβανομένου προσωπικού, μέσων και χρηματοδότησης.
Ο Άνταμ Άιζακσον, διευθυντής Εποπτείας Άμυνας στο Γραφείο Ουάσινγκτον για τη Λατινική Αμερική, προειδοποιεί ότι οι χερσαίες επιχειρήσεις είναι πιθανές και θα μπορούσαν να συμβούν στα σύνορα Ισημερινού–Κολομβίας. Επισημαίνει επίσης τον κίνδυνο κλιμάκωσης: «Αν αρχίσουν να ταράζουν τις σφηκοφωλιές με τις ένοπλες ομάδες που δρουν στην περιοχή των συνόρων με τη Βενεζουέλα, αυτές οι ομάδες θα μπορούσαν να εξαγριωθούν από την πλευρά της Βενεζουέλας».
Το Πεντάγωνο εξετάζει επίσης τα σύνορα Γουατεμάλας–Μεξικού και τα σύνορα ΗΠΑ–Μεξικού ως πιθανές περιοχές μελλοντικών στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Σχόλια