Ο Τζίντου Κρισναμούρτι γεννήθηκε στις 11 Μαΐου 1895 στο Μανταναπάλε της τότε Προεδρίας του Μαντράς, σε τελουγκίζουσα οικογένεια Βραχμάνων. Ως παιδί ήταν ασθενικό, «αφηρημένο και ονειροπόλο», συχνά θεωρούνταν νοητικά ανεπαρκές και ξυλοφορτωνόταν από δασκάλους και τον πατέρα του· ωστόσο από μικρός ένιωθε μια ασυνήθιστη εγγύτητα με τη φύση.
Τον Απρίλιο του 1909 τον εντόπισε στην παραλία του Αντγιάρ ο Τσαρλς Γουέμπστερ Λίντμπιτερ, μέλος της Θεοσοφικής Εταιρείας, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι είχε δει «την πιο υπέροχη αύρα» που είχε ποτέ αντικρίσει. Η Εταιρεία τον υιοθέτησε ουσιαστικά και τον προετοίμαζε για τον ρόλο του «οχήματος» του αναμενόμενου Παγκόσμιου Δασκάλου. Παρά τις αμφιβολίες για τις ικανότητές του — ο Έρνεστ Γουντ τον θεωρούσε «ιδιαίτερα αργόστροφο» — μέσα σε έξι μήνες ο 14χρόνος μιλούσε και έγραφε αγγλικά. Το 1911 ιδρύθηκε το Τάγμα του Άστρου της Ανατολής για να προετοιμάσει τον κόσμο για τον ερχομό του Παγκόσμιου Δασκάλου, με επικεφαλής τον ίδιο.
Μετά από δικαστική διαμάχη, η Άννι Μπέζαντ ανέλαβε την κηδεμονία του, απομακρύνοντας τον από τον πατέρα του. Ο Κρισναμούρτι και ο αδελφός του Νίτια έγιναν ακόμη πιο δεμένοι και ταξίδευαν μαζί. Η εκπαίδευσή του περιλάμβανε αυστηρό πρόγραμμα σωματικής άσκησης, θεοσοφικά μαθήματα, γιόγκα, διαλογισμό και κανόνες βρετανικής κοινωνικής συμπεριφοράς· ο ίδιος όμως δυσκολευόταν με την τυπική εκπαίδευση και εγκατέλειψε τις προσπάθειες για πανεπιστήμιο.
Το 1921 ο Κρισναμούρτι ερωτεύτηκε τη 17Χρόνη Αμερικανίδα Χέλεν Κνόθε, αλλά η σχέση δεν προχώρησε καθώς θεωρούσε ότι το έργο του απέκλειε μια «κανονική» προσωπική ζωή. Εκείνη αργότερα είπε ότι ήταν ανίκανος να δημιουργήσει φυσιολογικές προσωπικές σχέσεις εξαιτίας του προνομιακού τρόπου με τον οποίο τον μεγάλωσαν οι οπαδοί του.
Το 1922, στο Οχάι της Καλιφόρνια, ξεκίνησαν τα επώδυνα μυστικιστικά επεισόδια που ονομάστηκαν «η διαδικασία»: οξύς πόνος στον αυχένα, απώλεια όρεξης, παραλήρημα και καταστάσεις που έμοιαζαν με λιποθυμία, τις οποίες ο ίδιος περιέγραφε ως βαθιά επίγνωση και ένωση με το περιβάλλον. Ακολούθησε η «ετερότητα», μια κατάσταση που τον συνόδευε σχεδόν συνεχώς και του έδινε «την αίσθηση ότι προστατεύεται»· έγραφε για έντονη ευαισθησία στην ομορφιά και για μια δύναμη που γέμιζε το δωμάτιο στις συναντήσεις.
Ο θάνατος του αδελφού του Νίτια το 1925 από επιπλοκές γρίπης και φυματίωσης κλόνισε ριζικά την πίστη του στη Θεοσοφία και στους ηγέτες της. Είχε πιστέψει ότι ο Νίτια ήταν απαραίτητος για την αποστολή του και ότι δεν θα τον άφηναν να πεθάνει. Δώδεκα ημέρες μετά τον θάνατο, σύμφωνα με μαρτυρίες, φαινόταν «απέραντα ήρεμος, ακτινοβόλος και ελεύθερος από κάθε συναίσθημα».
Στις 3 Αυγούστου 1929, στο ετήσιο Σταρ Καμπ στο Όμεν της Ολλανδίας, διέλυσε το Τάγμα του Άστρου. Δήλωσε ότι «η αλήθεια είναι μια γη χωρίς μονοπάτια» και ότι καμία θρησκεία, αίρεση ή οργάνωση δεν μπορεί να οδηγήσει σε αυτήν· αρνήθηκε τους οπαδούς και είπε ότι στόχος του ήταν να ελευθερώσει τον άνθρωπο από κάθε φόβο και κλουβί. Μετά τη διάλυση, επέστρεψε χρήματα και ακίνητα στους δωρητές, μεταξύ τους ένα κάστρο στην Ολλανδία και περίπου 20.230 στρέμματα γης.
Από το 1930 έως το 1944 έδωσε ομιλίες και δημοσίευε έργα μέσω του Star Publishing Trust, με βάση το Άρυα Βιχάρα στο Οχάι, όπου ζούσε με τον επιχειρηματικό συνεργάτη Ντεσικατσάρια Ρατζαγκοπάλ και τη σύζυγό του Ρόζαλιντ. Σύμφωνα με τη Ράντα Σλος, κόρη του ζεύγους, ο Κρισναμούρτι είχε παράνομη σχέση με τη Ρόζαλιντ για περίπου 25 χρόνια, κάτι που παρέμενε κρυφό ώστε να διατηρηθεί η εικόνα του άγαμου γκουρού. Η ίδια υποστήριξε ότι εξαρτιόταν από τους οπαδούς του για να συντηρεί τον τρόπο ζωής του.
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ο Κρισναμούρτι δεν μιλούσε δημόσια για περίπου τέσσερα χρόνια. Το Άρυα Βιχάρα λειτουργούσε ως σχεδόν αυτάρκες αγρόκτημα και τα πλεονάσματα δωρίζονταν για ανακούφιση στην Ευρώπη. Η στάση του για τον πόλεμο θεωρήθηκε συχνά ειρηνισμός, ακόμη και ανατρεπτική, και για ένα διάστημα βρέθηκε υπό παρακολούθηση του FBI.
Το 1938 γνώρισε τον Άλντους Χάξλεϊ, με τον οποίο έγινε στενός φίλος· ο Χάξλεϊ τον παρότρυνε να γράφει και τον σύστησε στον εκδότη Harper. Έτσι, το 1954 εκδόθηκε το βιβλίο The First and Last Freedom, που διεύρυνε σημαντικά το κοινό του και τον καθιέρωσε ως συγγραφέα στο εμπορικό εκδοτικό κύκλωμα.
Στη συνέχεια ο Κρισναμούρτι ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο δίνοντας δημόσιες ομιλίες και διαλόγους. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 γνώρισε τον φυσικό Ντέιβιντ Μπομ· οι φιλοσοφικές και επιστημονικές τους ανησυχίες βρήκαν κοινά σημεία και ξεκίνησαν έναν διάλογο που κράτησε σχεδόν δύο δεκαετίες. Κάποιοι από αυτούς τους διαλόγους εκδόθηκαν και έφεραν τις ιδέες του Κρισναμούρτι σε ένα ευρύτερο επιστημονικό κοινό. Η φιλία τους πέρασε μια δύσκολη φάση, αλλά παρέμειναν φίλοι μέχρι τον θάνατό του, χωρίς όμως να ανακτήσει την προηγούμενη ένταση.
Ο Κρισναμούρτι υποστήριζε ότι ο διαλογισμός δεν είναι τεχνική αλλά «επίγνωση χωρίς επιλογή», και ότι η αλήθεια δεν μπορεί να οργανωθεί.
Λίγες ημέρες πριν από τον θάνατό του, στις 17 Φεβρουαρίου 1986, είπε ότι κανείς δεν είχε καταλάβει τι πνεύμα ή νοημοσύνη είχε περάσει από το σώμα του, και ότι μετά τον θάνατό του δεν θα βρισκόταν άλλο τέτοιο σώμα ή νοημοσύνη «για πολλές εκατοντάδες χρόνια».
Οι υποστηρικτές του, μέσω μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων στην Ινδία, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ, επιβλέπουν ανεξάρτητα σχολεία βασισμένα στην εκπαιδευτική του φιλοσοφία και συνεχίζουν να διανέμουν το εκτεταμένο έργο του σε διάφορες μορφές και γλώσσες.
Σχόλια