Ζούμε σε μια εποχή αυτοδικαίωσης και μία από τις μεγάλες τραγωδίες της είναι ο ζήλος με τον οποίο οι άνθρωποι προτιμούν να νιώθουν ότι έχουν δίκιο παρά να καταλαβαίνουν: να καταλαβαίνουν την κατάσταση, τα συμφραζόμενα, τα κίνητρα και τα τρωτά σημεία πίσω από τις πράξεις, καθώς και τη βασική ύπαρξη του άλλου. Κάτω από αυτή τη στάση, υποστηρίζει το κείμενο, κρύβεται μια αποστροφή για τις δικές μας ατέλειες. Κοιτάμε τα ελαττώματα των άλλων αντί να μπούμε στη δική μας σκιά και να την αγκαλιάσουμε με φως, κι έτσι εγκαταλείπουμε την ολότητά μας και παύουμε να είμαστε πλήρως άνθρωποι.
Ο Άλαν Γουάτς (Alan Watts) ασχολήθηκε με το ερώτημα πώς μπορούμε να ξαναγίνουμε άνθρωποι αποδεχόμενοι αυτή τη σκιά, σε αποσπάσματα από το Tao: The Watercourse Way, το τελευταίο βιβλίο του. Ο Γουάτς πέθανε στις 16 Νοεμβρίου 1973, πριν προλάβει να ολοκληρώσει το βιβλίο· εκδόθηκε μετά θάνατον με τη βοήθεια του φίλου του Al Chung-liang Huang. Το The Marginalian επανέρχεται σε εκείνο το κείμενο ως αντίβαρο στη σύγχρονη ηθική βεβαιότητα.
Ο Κομφούκιος έθεσε στην κορυφή όλων των αρετών όχι την ηθική ορθότητα, την οποία το κείμενο ονομάζει i, αλλά την ανθρωπιά, ή jen. Ο Γουάτς διευκρινίζει ότι το jen δεν είναι τόσο η καλοσύνη, όπως συχνά μεταφράζεται, όσο το να είσαι πλήρως και ειλικρινά άνθρωπος. Ο αληθινός άνθρωπος δεν είναι υπόδειγμα ηθικής ορθότητας, ηθικολόγος ή σεμνότυφος· αντίθετα, αναγνωρίζει ότι ορισμένες αδυναμίες είναι τόσο απαραίτητες για τη γνήσια ανθρώπινη φύση όσο το αλάτι στο φαγητό.
Ο Γουάτς είναι ωμός για την εναλλακτική. Οι απλώς «ενάρετοι» άνθρωποι είναι αδύνατο να τους ζεις, λέει, επειδή δεν έχουν χιούμορ, δεν επιτρέπουν στην αληθινή ανθρώπινη φύση να υπάρξει και είναι επικίνδυνα αναίσθητοι απέναντι στις δικές τους σκιές. Όπως οι τυπολάτρες και οι πολυπράγμονες, προσπαθούν να βάλουν τον κόσμο στην προκρούστεια κλίνη γραμμικών κανονισμών, πράγμα που καθιστά αδύνατο τον λογικό συμβιβασμό.
Για τον Γουάτς, η εμπιστοσύνη στην ανθρώπινη φύση σημαίνει αποδοχή και των καλών και των κακών της. Είναι δύσκολο να εμπιστευόμαστε ανθρώπους που δεν παραδέχονται την ίδια τους την αδυναμία. Αυτή η διαπίστωση δεν ήταν αφηρημένη: το ίδιο το Tao: The Watercourse Way έγινε ένας τρόπος να αναγνωριστεί και να διορθωθεί μια ανθρώπινη αδυναμία σε κλίμακα κοινωνίας. Σε μια υποσημείωση, ο Γουάτς προτείνει η λέξη jen, η οποία στα κινεζικά δεν έχει γένος αλλά παραδοσιακά μεταφραζόταν ως «man-heartedness», να μεταφράζεται ως «human-heartedness» και όλες οι χρήσεις του «man» ως γενικής αντωνυμίας να αντικαθίστανται από το «human». Το άρθρο σημειώνει ότι αυτό συνέβη μία δεκαετία πριν η Ursula K. Le Guin απογυμνώσει τόσο εύστοχα από το γένος την καθολική αντωνυμία.
Το κείμενο συνδέει επίσης τη θέση του Γουάτς με τη συμβουλή που έδωσε ο Parker Palmer σε μια τελετή αποφοίτησης μία γενιά αργότερα: να πάρει κανείς ό,τι φωτεινό και όμορφο υπάρχει μέσα του και να το φέρει σε επαφή με τη σκιώδη πλευρά του, ώστε η δύναμη της σκιάς να τεθεί στην υπηρεσία του καλού. Στο πλαίσιο του Γουάτς, αυτό δεν είναι ψυχολογική πολυτέλεια· είναι η διαφορά ανάμεσα στο να υποδύεσαι τον ενάρετο και στο να είσαι άνθρωπος με τον οποίο οι άλλοι μπορούν να ζήσουν και να τον εμπιστευτούν.
Διαβασμένο σήμερα, υποστηρίζει το κείμενο, η ανάγνωση του jen από τον Γουάτς προσφέρει έναν τρόπο να ανακτήσουμε την «ανθρωπιά» μας: όχι αρνούμενοι τις αδυναμίες μας, αλλά παραδεχόμενοι τες και παραμένοντας σε σχέση με τους άλλους. Η αξία δεν βρίσκεται τόσο στην ηθική καθαρότητα όσο στη δύσκολη, καθημερινή δουλειά του να γίνουμε αρκετά ολόκληροι ώστε να βλέπουμε τους άλλους καθαρά.
Σχόλια