Οι αρχές της πολιτείας Γκόα στην Ινδία ενέκριναν τον Φεβρουάριο του 2026 τη λειτουργία νέου εργοστασίου ιχθυαλεύρων στο Κουνκολίμ, παρακάμπτοντας την αντίθεση του δήμου και παρά τις έντονες τοπικές αντιδράσεις. Η απόφαση αναδεικνύει το κόστος μιας βιομηχανίας που τροφοδοτεί τις ιχθυοκαλλιέργειες αλλά αντιμετωπίζει καταγγελίες για ρύπανση και επικίνδυνες συνθήκες εργασίας. Σύμφωνα με έρευνα του Outlaw Ocean Project, την οποία δημοσιεύει σε διασκευασμένη μορφή το Mongabay, τουλάχιστον 30 ινδικά εργοστάσια συνδέθηκαν με περιβαλλοντικές ή άλλες νομικές παραβάσεις μεταξύ 2018 και 2024, ενώ καταγράφηκαν τουλάχιστον 18 περιστατικά κοινωνικής αναταραχής.
Η Marine Impex Pvt. Ltd. είχε υποβάλει την πρότασή της στον δήμο τον Αύγουστο του 2025. Η εγκατάσταση, έκτασης 1,6 εκταρίων, προβλέπεται να επεξεργάζεται τουλάχιστον 2.400 τόνους ιχθυαλεύρων τον μήνα. Τα ιχθυάλευρα παράγονται από άγρια ψάρια που μαγειρεύονται και αλέθονται, δημιουργώντας μια σκόνη πλούσια σε πρωτεΐνη για ζωοτροφές, μεταξύ άλλων για εκτρεφόμενες γαρίδες και σολομούς. Κάτοικοι, περιβαλλοντικοί ακτιβιστές και τοπικοί πολιτικοί αντιτάχθηκαν στο σχέδιο, επικαλούμενοι την εμπειρία από τη δυσοσμία υφιστάμενων εργοστασίων.
Ο κλάδος διαθέτει περισσότερες από 70 μονάδες στην Ινδία και προμηθεύεται ψάρια από εκατοντάδες αλιευτικά σκάφη, κυρίως σε παράκτια ύδατα. Το 2024 απέφερε ετήσια έσοδα 200 εκατομμυρίων δολαρίων και απασχολούσε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στην αλιεία, στη μεταποίηση και σε συναφείς υπηρεσίες. Προσφέρει επίσης φορολογικά έσοδα και στηρίζει την παραγωγή θαλασσινών για την αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση. Ωστόσο, η τετραετής δημοσιογραφική έρευνα υποστηρίζει ότι σημαντικό μέρος του κοινωνικού και περιβαλλοντικού κόστους επιβαρύνει φτωχότερες κοινότητες, μακριά από τις αγορές όπου καταναλώνονται τα τελικά προϊόντα.
Για όσους ζουν κοντά στα εργοστάσια, η δυσοσμία επηρεάζει τόσο την καθημερινότητα όσο και την τοπική οικονομία, απομακρύνοντας επισκέπτες από παραλίες και εστιατόρια. Το δημοσίευμα αναφέρει εκπομπές ουσιών όπως αμμωνία και υδρόθειο, οι οποίες συνδέονται με σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, από ναυτία έως πνευμονικό οίδημα. Το 2025 περισσότεροι από 285.000 άνθρωποι, ανάμεσά τους πάνω από 6.400 παιδιά κάτω των 15 ετών, κατοικούσαν σε απόσταση έως 1,6 χιλιομέτρων από μονάδες ιχθυαλεύρων. Τα στοιχεία αυτά περιγράφουν την εγγύτητα των κοινοτήτων στις εγκαταστάσεις, χωρίς να αποτελούν καταγραφή ασθενειών σε όλους αυτούς τους κατοίκους.
Οι κίνδυνοι μέσα στις μονάδες περιλαμβάνουν ασφυξία, πυρκαγιές και εκρήξεις. Τον Δεκέμβριο του 2021, μετανάστης εργαζόμενος στην Bismi Aquatic Products πέθανε όταν έχασε τις αισθήσεις του από αναθυμιάσεις κατά τον καθαρισμό δεξαμενής λυμάτων και έπεσε μέσα, ενώ δύο συνάδελφοι που προσπάθησαν να τον σώσουν νοσηλεύτηκαν. Οι αρμόδιες αρχές άσκησαν ποινικές διώξεις για ελλιπή μέτρα ασφαλείας· η εταιρεία απάντησε ότι ο εργαζόμενος δεν ακολούθησε τα πρωτόκολλα, ότι βελτίωσε τις οδηγίες ασφαλείας και ότι αποζημίωσε την οικογένειά του. Σε διαφορετική εταιρεία, την Bismi Fisheries Private Ltd., έκρηξη λέβητα τον Φεβρουάριο του 2022 σκότωσε δύο μετανάστες εργαζομένους και τραυμάτισε άλλους τρεις, οδηγώντας επίσης σε διώξεις για αμέλεια.
Η έρευνα εντοπίζει προβλήματα και στη θάλασσα: περίπου το ένα τρίτο των ψαριών που αλιεύονται στα ινδικά ύδατα κατευθύνεται στην παραγωγή ζωοτροφών. Οι μονάδες επεξεργάζονται κυρίως μικρά πελαγικά ψάρια, σημαντικά για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, ενώ πολλά από τα σκάφη που τις προμηθεύουν κατηγορούνται για παράνομες ή μη βιώσιμες πρακτικές. Μελέτη του 2021 χαρακτήρισε υπεραλιευμένα τα αποθέματα της ινδικής σαρδέλας και του ινδικού σκουμπριού. Νεότερες εκτιμήσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας του 2024, κατέγραψαν σημαντική αύξηση της βιομάζας της σαρδέλας και αυξήσεις με διακυμάνσεις για το σκουμπρί, αλλά οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι μεγάλες μεταβολές δυσκολεύουν την εκτίμηση της μακροπρόθεσμης κατάστασης.
Η χρήση αυτών των αλιευμάτων συνδέεται και με την πρόσβαση στην τροφή. Πολλά από τα ψάρια που γίνονται ιχθυάλευρα θα μπορούσαν να καταναλωθούν τοπικά, ενώ σχεδόν όλες οι εκτρεφόμενες γαρίδες της Ινδίας εξάγονται, επειδή είναι πολύ ακριβές για τους ντόπιους αγοραστές. Ερευνητές και οργανώσεις προστασίας των ωκεανών επικρίνουν αυτή τη μεταφορά διατροφικών πόρων από φτωχότερες χώρες προς την παραγωγή θαλασσινών για πλουσιότερες αγορές. Η δημοσιογραφική έρευνα ακολούθησε αυτές τις αλυσίδες εφοδιασμού από τα αλιευτικά σκάφη έως τους εμπόρους λιανικής.
Στο χωριό Ποταλουράνι της πολιτείας Ταμίλ Ναντού, οι κάτοικοι διαμαρτύρονταν επί περισσότερες από 175 ημέρες το 2024, ζητώντας να κλείσουν τρεις μονάδες ιχθυαλεύρων και ιχθυελαίων. Κατήγγειλαν αφόρητη δυσοσμία και μόλυνση αέρα, νερού και εδάφους, αναφέροντας ότι τα υπόγεια νερά τους είχαν υποβαθμιστεί επί τέσσερα χρόνια. Οι κινητοποιήσεις περιλάμβαναν αποχή από τοπικές εκλογές και συνελεύσεις με ψηφίσματα κατά των εργοστασίων. Τον Μάιο του 2024 σημειώθηκε βίαιη σύγκρουση με τις αρχές, ενώ η μετακίνηση εκπαιδευτικού που συμμετείχε στην οργάνωση των διαμαρτυριών περιγράφηκε από τοπικά μέσα ως αντίποινα.
Στην Καρνατάκα, η υπηρεσία ελέγχου ρύπανσης εξέδωσε το 2022 εντολή κατά της Mukka Proteins και άλλων μονάδων για παραβάσεις της νομοθεσίας περί νερού και αέρα· η Mukka Group δήλωσε ότι ενίσχυσε τους ελέγχους και αναβάθμισε τα συστήματα επεξεργασίας λυμάτων και περιορισμού οσμών. Στην Γκόα, οι αρχές εντόπισαν το 2020 απόρριψη λυμάτων μέσω κρυφών γεωτρήσεων πίσω από εγκατάσταση της United Marine Products. Σύμφωνα με τοπικά δημοσιεύματα, οι κατηγορίες αποσύρθηκαν λίγες εβδομάδες αργότερα, φερόμενα έπειτα από πολιτικές και επιχειρηματικές πιέσεις. Η εταιρεία απάντησε ότι η έρευνα των αρμόδιων αρχών έκρινε αβάσιμες τις καταγγελίες για παράνομες γεωτρήσεις εντός των εγκαταστάσεών της.
Παρά τις αντιδράσεις, η Indian Marine Ingredients Association επιδιώκει να τριπλασιάσει την παραγωγή τα επόμενα χρόνια και υποστηρίζει ότι ο κλάδος αξιοποιεί απόβλητα που διαφορετικά θα προκαλούσαν ρύπανση. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε το 2024 σχέδια άρσης του μορατόριουμ για νέα εργοστάσια, ανοίγοντας τον δρόμο για περαιτέρω επέκταση. Η άδεια στο Κουνκολίμ προβλέπει επεξεργασία των επιβλαβών αερίων με συστήματα καθαρισμού και βιοφίλτρα. Οι τοπικοί αντιδρώντες, ωστόσο, θεωρούν την έγκριση ένδειξη αποτυχίας της περιβαλλοντικής διακυβέρνησης, καθώς οι καταγεγραμμένες παραβάσεις συνυπάρχουν με την κρατική στήριξη της ανάπτυξης του κλάδου.
Σχόλια