Δύο συνταγές παγωτού που περιείχαν μπραζεΐνη αντί για ζάχαρη προκάλεσαν περίπου τη μισή άνοδο του σακχάρου μετά την κατανάλωση, σε σύγκριση με ένα συμβατικό παγωτό, σύμφωνα με νέα μελέτη στο Clinical Nutrition ESPEN. Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε σε 101 ενήλικες με μεταβολική δυσλειτουργία σχετιζόμενη με στεατωτική νόσο του ήπατος, γνωστή ως MASLD. Το αποτέλεσμα αφορά τις συγκεκριμένες συνταγές και τη βραχυπρόθεσμη απόκριση του σακχάρου. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν μπορούν να αποδώσουν τη διαφορά αποκλειστικά στην μπραζεΐνη, επειδή τα παγωτά χωρίς ζάχαρη διέφεραν και σε άλλα συστατικά.
Η μπραζεΐνη είναι μια πρωτεΐνη που εντοπίστηκε αρχικά σε καρπό της Δυτικής Αφρικής και μπορεί να είναι έως 2.000 φορές γλυκύτερη από τη ζάχαρη για το ίδιο βάρος. Σήμερα παράγεται κυρίως με τη βοήθεια γενετικά τροποποιημένων μυκήτων, ενώ το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο οργανισμός την επεξεργάζεται εύκολα και φυσικά. Το ενδιαφέρον για τη χρήση της συνδέεται με την αναζήτηση τρόπων περιορισμού της ζάχαρης στη διατροφή χωρίς απώλεια της γλυκιάς γεύσης. Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί ερωτήματα για τις επιπτώσεις των τεχνητών γλυκαντικών, γεγονός που ενισχύει την αναζήτηση εναλλακτικών.
Τη μελέτη διεξήγαγαν ερευνητές του Federal Research Center of Nutrition, Biotechnology and Food Safety στη Ρωσία, με τυχαιοποιημένο, διπλά τυφλό σχεδιασμό διασταυρούμενης δοκιμής. Κάθε συμμετέχων κατανάλωσε μία μερίδα 100 γραμμαρίων παγωτού βανίλιας σε τρεις διαφορετικές ημέρες, δοκιμάζοντας διαδοχικά τις τρεις εκδοχές. Η μία περιείχε ζάχαρη, η δεύτερη μπραζεΐνη και η τρίτη μπραζεΐνη μαζί με ινουλίνη, μια διατροφική ίνα. Έτσι, η σύγκριση βασίστηκε στην απόκριση των ίδιων ανθρώπων στις διαφορετικές συνταγές, με κοινό μέγεθος μερίδας και γεύση.
Και οι δύο εκδοχές χωρίς ζάχαρη συνδέθηκαν με σημαντικά μικρότερες μεταγευματικές αυξήσεις του σακχάρου, περίπου κατά το ήμισυ σε σχέση με το παγωτό που περιείχε ζάχαρη. Η μείωση ήταν πιο έντονη στους συμμετέχοντες με διαβήτη τύπου 2, αλλά παρέμενε ουσιαστική και σε όσους δεν είχαν διαβήτη. Δεν αναφέρθηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες κατά τη δοκιμή. Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα ευρήματα δικαιολογούν περαιτέρω διερεύνηση αυτών των συνταγών ως επιλογών αντικατάστασης της ζάχαρης, χωρίς να τεκμηριώνουν ακόμη μακροχρόνια οφέλη ή ασφάλεια.
Η αντικατάσταση της ζάχαρης στο παγωτό απαιτεί περισσότερα από την προσθήκη μιας άλλης γλυκαντικής ουσίας, επειδή η ζάχαρη συμβάλλει επίσης στον όγκο και στο ιξώδες του προϊόντος. Οι συνταγές της μελέτης χρησιμοποίησαν πρόσθετα συστατικά για να επιτύχουν χαρακτηριστικά παρόμοια με εκείνα του συμβατικού παγωτού. Αυτές οι διαφορές είναι ουσιαστικές για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων: η δοκιμή συνέκρινε ολοκληρωμένες συνταγές και δεν απομόνωσε την επίδραση της πρωτεΐνης. Η μπραζεΐνη αντέχει σε θερμοκρασίες έως 80 βαθμούς Κελσίου και σε μεγάλο εύρος οξύτητας, ιδιότητες που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, θα μπορούσαν να επιτρέψουν τη χρήση της σε διαφορετικά τρόφιμα.
Οι ερευνητές συνδέουν αυτή την προσέγγιση με μια πρακτική δυσκολία των διατροφικών συστάσεων: τα γλυκά τρόφιμα και ποτά είναι βαθιά ενσωματωμένα στις καθημερινές συνήθειες παγκοσμίως. Όπως υποστηρίζουν, ο εκτεταμένος αποκλεισμός προϊόντων όπως τα παγωτά, τα επιδόρπια και τα γλυκίσματα συχνά δεν είναι ρεαλιστικός και μπορεί να δυσκολεύει την τήρηση των συστάσεων. Η δημιουργία εναλλακτικών συνταγών επιτρέπει τη μείωση της ζάχαρης χωρίς να απαιτεί την πλήρη απομάκρυνση αυτών των τροφίμων. Η συγκεκριμένη δοκιμή, πάντως, δεν έδειξε αν οι καταναλωτές θα υιοθετούσαν και θα διατηρούσαν μια τέτοια αλλαγή στη διατροφή τους.
Σημαντικός περιορισμός είναι ότι όλοι οι συμμετέχοντες είχαν MASLD, μια κατάσταση στην οποία συσσωρεύεται λίπος στο ήπαρ και η οποία συχνά συνυπάρχει με παχυσαρκία και διαβήτη. Πολλοί είχαν επίσης διαγνωστεί με παχυσαρκία, επομένως το δείγμα αντιπροσώπευε ένα περιορισμένο τμήμα του πληθυσμού. Τα ευρήματα δεν αρκούν για να εξαχθούν συμπεράσματα για την απόκριση του γενικού πληθυσμού. Επίσης, η μελέτη δεν παρέχει στοιχεία για επιδράσεις στο ηπατικό λίπος, στον διαβήτη, στην αρτηριακή πίεση ή σε άλλες σχετικές καταστάσεις σε βάθος μηνών ή ετών.
Τα αποτελέσματα προστίθενται σε προηγούμενη έρευνα σε ποντίκια που είχε υποδείξει τη δυνατότητα χρήσης της μπραζεΐνης ως υποκατάστατου της ζάχαρης. Η ομάδα ζητά πλέον μεγαλύτερης διάρκειας μελέτες, με αντικατάσταση της ζάχαρης σε περισσότερα τρόφιμα καθημερινής κατανάλωσης. Αυτές θα πρέπει να εξετάσουν αν η επαναλαμβανόμενη χρήση τέτοιων προϊόντων οδηγεί σε διατηρήσιμα μεταβολικά οφέλη ή αλλαγές στο ήπαρ, στο μικροβίωμα και στη συμπεριφορά. Προς το παρόν, το εύρημα προσφέρει μια βάση για περαιτέρω έρευνα γύρω από τη μείωση της ζάχαρης, με σαφή όρια ως προς το τι έχει ήδη αποδειχθεί.
Σχόλια