Το «Baraka» είναι ένα αμερικανικό μη αφηγηματικό ντοκιμαντέρ του 1992 σε σκηνοθεσία του Ρον Φρικ (Ron Fricke). Γυρίστηκε εξ ολοκλήρου σε φιλμ 65 mm με σύστημα Todd-AO και είναι η πρώτη ταινία στην ιστορία που αποκαταστάθηκε και σαρώθηκε ψηφιακά σε ανάλυση 8K. Δεν έχει καμία αφήγηση ούτε voice-over· το όνομά της προέρχεται από την ισλαμική έννοια baraka, που σημαίνει ευλογία.
Η ταινία είναι ένα μεταγενέστερο εγχείρημα του Φρικ μετά το παρόμοιο μη λεκτικό ντοκιμαντέρ Koyaanisqatsi του Γκόντφρεϊ Ρέτζιο (Godfrey Reggio). Ο Φρικ είχε εργαστεί ως διευθυντής φωτογραφίας και συνεργάτης σε εκείνη την ταινία, και στο Baraka προχώρησε μόνος του για να τελειοποιήσει και να επεκτείνει τις φωτογραφικές τεχνικές. Το υλικό συνδυάζει αργή κίνηση και time-lapse. Για τα συμβατικά καρέ χρησιμοποιήθηκε σύστημα Todd-AO, ενώ για τις σεκάνς time-lapse ο Φρικ κατασκεύασε ειδική κάμερα που συνδύαζε τη φωτογράφιση καρέ-καρέ με απόλυτα ελεγχόμενες κινήσεις.
Τα γυρίσματα έγιναν σε 152 τοποθεσίες σε 24 χώρες και έξι ηπείρους, σε διάστημα 14 μηνών. Ανάμεσα στους χώρους που εμφανίζονται είναι ο Ναός του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ, ο ναός Ριοάν στο Κιότο, η λίμνη Νάτρον στην Τανζανία, τα φλεγόμενα πετρελαϊκά πεδία στο Κουβέιτ, το χείλος ενεργού ηφαιστείου, ένας πολυσύχναστος σταθμός μετρό, το νεκροταφείο αεροσκαφών της αεροπορικής βάσης Ντέιβις-Μόνθαν, οι τελετές των Μασάι στην Κένυα και οι ψαλμωδίες μοναχών στο μοναστήρι Ντιπ Τσε Τσοκ Λινγκ.
Το Baraka δεν αφηγείται μία ιστορία αλλά εξερευνά θέματα μέσα από μια συλλογή φυσικών γεγονότων, ζωής, ανθρώπινων δραστηριοτήτων και τεχνολογικών φαινομένων. Περιλαμβάνει μακρά πλάνα παρακολούθησης μέσα από το Άουσβιτς και το Τουόλ Σλενγκ, πάνω από φωτογραφίες ανθρώπων, δίπλα από κρανία στοιβαγμένα σε ένα δωμάτιο και μέχρι ένα άπλωμα οστών. Η ταινία υπονοεί μια οικουμενική πολιτισμική οπτική: μια λήψη ενός περίτεχνου τατουάζ σε έναν Ιάπωνα γιακούζα που λούζεται προηγείται μιας εικόνας φυλετικής βαφής.
Τη μουσική υπογράφει ο Μάικλ Στερνς (Michael Stearns), ενώ ακούγονται και κομμάτια των Dead Can Dance, του Λ. Σουμπραμάνιαμ, του Σίρο Ουρτάδο, των Inkuyo, Brother, Anugama & Sebastiano και του Ντέιβιντ Χάικς. Το 2019 ο Γερμανός συνθέτης Ματίας Ρέφελντ κυκλοφόρησε το concept album Baraka, εμπνευσμένο από την ταινία.
Το 2007 το αρχικό αρνητικό των 65 mm σαρώθηκε εκ νέου σε ανάλυση 8K με εξοπλισμό σχεδιασμένο ειδικά για το Baraka στα εργαστήρια FotoKem. Ο αυτοματοποιημένος σαρωτής 8K λειτουργούσε συνεχώς και χρειάστηκε περισσότερες από τρεις εβδομάδες για να σαρώσει πάνω από 150.000 καρέ, με κάθε καρέ να απαιτεί περίπου δώδεκα έως δεκατρία δευτερόλεπτα, παράγοντας συνολικά πάνω από τριάντα terabyte δεδομένων εικόνας. Μετά από μια ψηφιακή επεξεργασία 16 μηνών, που περιλάμβανε και νέα επεξεργασία ήχου 96 kHz/24-bit, η ταινία επανακυκλοφόρησε σε DVD και Blu-ray τον Οκτώβριο του 2008.
Ο επικεφαλής του πρότζεκτ Άντριου Όραν (Andrew Oran) χαρακτήρισε τότε την επανέκδοση «ίσως το υψηλότερης ποιότητας DVD που έχει φτιαχτεί ποτέ», ενώ ο κριτικός Ρότζερ Έμπερτ (Roger Ebert) έγραψε ότι το Blu-ray είναι «ο καλύτερος δίσκος βίντεο που έχω δει ποτέ ή φανταστεί». Η ταινία έχει βαθμολογία 85% στο Rotten Tomatoes με βάση 26 κριτικές. Ο Έμπερτ την ενέταξε στη λίστα του «Great Movies» και σημείωσε ότι αν η ανθρωπότητα στείλει έναν άλλον Voyager στα μακρινά αστέρια και μπορεί να πάρει μόνο μία ταινία, αυτή θα μπορούσε να είναι το Baraka. Μια συνέχεια, το Samsara, γυρισμένη επίσης σε 65 mm από τους ίδιους δημιουργούς, έκανε πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο το 2011 και κυκλοφόρησε διεθνώς τον Αύγουστο του 2012.
Σχόλια