Το «My Octopus Teacher» είναι ένα ντοκιμαντέρ του 2020 σε σκηνοθεσία των Πίπα Έρλιχ (Pippa Ehrlich) και Τζέιμς Ριντ (James Reed), το οποίο προβλήθηκε ως Netflix Original. Καταγράφει τον χρόνο που πέρασε ο κινηματογραφιστής Κρεγκ Φόστερ (Craig Foster) δημιουργώντας σχέση με ένα άγριο κοινό χταπόδι σε ένα υποβρύχιο δάσος φυκιών στη Νότια Αφρική. Η ταινία κέρδισε το Όσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους στην 93η τελετή απονομής.
Από το 2018 ο Φόστερ άρχισε να κάνει ελεύθερη κατάδυση σε ένα ψυχρό υποβρύχιο δάσος φυκιών σε απομακρυσμένο σημείο του Φολς Μπέι (False Bay), κοντά στο Κέιπ Τάουν (Cape Town), στη χερσόνησο του Ακρωτηρίου. Η περιοχή είναι εκτεθειμένη στο ψυχρό ρεύμα Μπενγκέλα (Benguela) του Ατλαντικού Ωκεανού. Εκεί συνάντησε ένα νεαρό, περίεργο χταπόδι που τράβηξε την προσοχή του.
Η ταινία δείχνει τη σταδιακή ανάπτυξη μιας οικείας σχέσης ανάμεσα στον άνθρωπο και το ζώο. Ο Φόστερ ακολουθεί το χταπόδι σχεδόν επί έναν χρόνο και εκείνο τον αφήνει να δει πώς κοιμάται, πώς ζει και πώς τρέφεται. Το χταπόδι συχνά αναγκάζεται να αμυνθεί απέναντι σε καρχαρίες πιτζάμα. Σε μία επίθεση χάνει ένα πλοκάμι, αποσύρεται στη φωλιά του και το αναγεννά αργά σε διάστημα περίπου τριών μηνών.
Σε μεταγενέστερη επίθεση καρχαρία, το χταπόδι επιδεικνύει πολύ πιο δημιουργικούς τρόπους επιβίωσης, μεταξύ άλλων κολλώντας στη ράχη του καρχαρία. Αφού ζευγαρώνει με ένα αρσενικό χταπόδι και γεννά πολλά αυγά, πεθαίνει με φυσικό τρόπο ενώ τα φροντίζει. Αργότερα ένας καρχαρίας παίρνει το νεκρό σώμα της.
Ο Φόστερ περιγράφει τη σχέση ως μια εμπειρία που έμοιαζε με καθοδήγηση: το χταπόδι τού έμαθε ένα μάθημα για την ευθραυστότητα της ζωής και τη σύνδεση του ανθρώπου με τη φύση. Αυτή η εμπειρία μεταφέρεται και στη σχέση του με τον γιο του Τομ (Tom), ο οποίος εξελίσσεται σε δύτη και σπουδαστή θαλάσσιας βιολογίας.
Η παραγωγή έγινε σε συνεργασία με το Sea Change Project, την Off The Fence και τη ZDF Enterprises, με εκτελεστική παραγωγό την Έλεν Βίντεμουτ (Ellen Windemuth). Τη διεύθυνση φωτογραφίας ανέλαβε ο υποβρύχιος κινηματογραφιστής Ρότζερ Χόροκς (Roger Horrocks), ενώ πρόσθετο υλικό γύρισαν ο Φόστερ και ο Χόροκς. Κάποιο υποβρύχιο υλικό από την ίδια τοποθεσία, που δεν εμφανίζεται στην ταινία, είχε προηγουμένως συμπεριληφθεί στο πέμπτο επεισόδιο του Blue Planet II (2017).
Ο Φόστερ υπήρξε επίσης παραγωγός μέσω της συμμετοχής του στο Sea Change Project, ενώ η σύζυγός του, η Ινδή περιβαλλοντική δημοσιογράφος Σουάτι Θιγιαγκαράτζαν (Swati Thiyagarajan), ήταν διευθύντρια παραγωγής. Το εγχείρημα χρειάστηκε χρόνια για να ολοκληρωθεί και ήταν το πρώτο νοτιοαφρικανικό φυσιολατρικό ντοκιμαντέρ που έγινε Netflix Original.
Το My Octopus Teacher κυκλοφόρησε στο Netflix στις 7 Σεπτεμβρίου 2020 και απέσπασε θερμές κριτικές. Στο Rotten Tomatoes το 93% των 44 κριτικών ήταν θετικές, με μέση βαθμολογία 7,7/10, ενώ στο Metacritic η μέση βαθμολογία ήταν 82/100, ένδειξη «καθολικής αποδοχής». Οι κριτικοί το περιέγραψαν ως μια συγκινητική ματιά στο πώς ένας ουσιαστικός δεσμός μπορεί να ξεπεράσει σχεδόν κάθε φραγμό, και αργότερα σατιρίστηκε στο επεισόδιο «My Monkey Grifter» της σειράς Documentary Now το 2022.
Σχόλια