Ο Aldous Huxley γεννήθηκε στις 26 Ιουλίου 1894 στο Godalming του Surrey και ήταν τρίτος γιος του συγγραφέα και διευθυντή σχολείου Leonard Huxley και της Julia Arnold. Ήταν εγγονός του ζωολόγου Thomas Henry Huxley, γνωστού ως «το μπουλντόγκ του Δαρβίνου», ενώ τα αδέρφια του Julian και Andrew έγιναν διακεκριμένοι βιολόγοι. Στην εφηβεία του προσβλήθηκε από την οφθαλμική νόσο keratitis punctata, η οποία τον άφησε πρακτικά τυφλό για δύο έως τρία χρόνια και έβαλε τέλος στο όνειρό του να γίνει γιατρός. Σπούδασε αγγλική φιλολογία στο Balliol College της Οξφόρδης, απ' όπου αποφοίτησε με άριστα το 1916.
Τα πρώτα δημοσιευμένα μυθιστορήματα του ήταν κοινωνικές σάτιρες: «Crome Yellow», «Antic Hay», «Those Barren Leaves» και «Point Counter Point». Το πέμπτο του μυθιστόρημα, ο «Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος» (1932), ήταν το πρώτο δυστοπικό έργο του. Σύμφωνα με εισαγωγή του βιβλίου, η εμπειρία του τη δεκαετία του 1920 σε χημικό εργοστάσιο στο Billingham, όπου ένιωσε «ένα τακτοποιημένο σύμπαν μέσα σε έναν κόσμο ασχεδίαστης ασυναρτησίας», υπήρξε σημαντική πηγή για το μυθιστόρημα.
Ο Χάξλεϋ ήταν ακτιβιστής της ειρήνης, μέλος της Peace Pledge Union, και έγραψε αντιπολεμικά δοκίμια όπως το «Ends and Means».
Το 1937 μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες με τη σύζυγό του Maria, τον γιο τους Matthew και τον φίλο του Gerald Heard. Ο Heard τον μύησε στη Βεδάντα, τον διαλογισμό και τη χορτοφαγία μέσω της αρχής της ahimsa. Ο Χάξλεϋ έγινε μέλος του κύκλου του ινδουιστή Σουάμι Prabhavananda και έγραψε το «Η Αιώνια Φιλοσοφία» (1945), όπου εξέταζε τα κοινά σημεία δυτικού και ανατολικού μυστικισμού. Την ίδια περίοδο συνδέθηκε φιλικά με τον Jiddu Krishnamurti, έγραψε πρόλογο στο βιβλίο του «The First and Last Freedom» και εργάστηκε ως σεναριογράφος στο Χόλιγουντ, χρησιμοποιώντας μεγάλο μέρος των εσόδων του για να βοηθήσει Εβραίους και αριστερούς πρόσφυγες να φύγουν από τη ναζιστική Γερμανία.
Η πρώτη του εμπειρία με τη μεσκαλίνη έγινε το 1953 με τον Βρετανό ψυχίατρο Humphry Osmond, ο οποίος του χορήγησε την ουσία υπό επίβλεψη στην Καλιφόρνια. Από εκείνη την εμπειρία προέκυψε το βιβλίο «Οι Πύλες της Αντίληψης» (1954). Αργότερα δοκίμασε LSD υπό την επίβλεψη του Oscar Janiger και έγινε σύμβουλος των Timothy Leary και Richard Alpert στην πρώιμη ψυχεδελική έρευνα του Χάρβαρντ, αν και απομακρύνθηκε από τον Leary όταν θεώρησε ότι προωθούσε αδιάκριτα τις ουσίες. Ο ίδιος έγραψε ότι η μυστικιστική εμπειρία «είναι διπλά πολύτιμη» γιατί προσφέρει καλύτερη κατανόηση του εαυτού και μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερο εγωκεντρική και πιο δημιουργική ζωή.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του προειδοποιούσε για τους κινδύνους του υπερπληθυσμού, της ιεραρχικής κοινωνικής οργάνωσης, της χρήσης της τεχνολογίας σε μάζες επιρρεπείς στην πειθώ και της μετατροπής των πολιτικών σε εμπορεύσιμα προϊόντα. Σε επιστολή του προς τον αδερφό του Julian τον Δεκέμβριο του 1962 έγραφε ότι αν δεν αρχίσουμε γρήγορα να σκεφτόμαστε τα ανθρώπινα προβλήματα με οικολογικούς όρους αντί για όρους πολιτικής ισχύος, «πολύ σύντομα θα βρεθούμε σε άσχημη κατάσταση». Στο τελευταίο του βιβλίο, «Literature and Science», υποστήριξε ότι οι ηθικές και φιλοσοφικές συνέπειες της σύγχρονης επιστήμης είναι περισσότερο βουδιστικές παρά χριστιανικές.
Η όραση του Χάξλεϋ παρέμεινε αντικείμενο διαμάχης. Περί το 1939 γνώρισε τη μέθοδο Bates και αργότερα έγραψε το βιβλίο «The Art of Seeing» (1942), υποστηρίζοντας ότι η όρασή του βελτιώθηκε θεαματικά με την άσκηση και το φυσικό φως της ερήμου. Ωστόσο, δημοσιογράφοι και κριτικοί αμφισβήτησαν τους ισχυρισμούς του: ο Bennett Cerf περιέγραψε πώς ο Χάξλεϋ φαινόταν να διαβάζει χωρίς γυαλιά, αλλά στην πραγματικότητα είχε απομνημονεύσει την ομιλία του και χρειαζόταν μεγεθυντικό φακό. Ο ίδιος, με χιούμορ, φέρεται να είπε στον Βραζιλιάνο συγγραφέα João Ubaldo Ribeiro: «Δεν βλέπω σχεδόν καθόλου. Και, πραγματικά, δεν με νοιάζει καθόλου».
Ο Χάξλεϋ διαγνώστηκε με καρκίνο του λάρυγγα το 1960. Καθώς η υγεία του χειροτέρευε, έγραψε το ουτοπικό μυθιστόρημα «Το Νησί» (1962) και έδωσε διαλέξεις με θέμα «Ανθρώπινες Δυνατότητες» στο UCSF Medical Center και στο Esalen Institute, οι οποίες θεωρούνται θεμελιώδεις για το Κίνημα Ανθρώπινου Δυναμικού. Στις 22 Νοεμβρίου 1963, μη μπορώντας πλέον να μιλήσει λόγω μεταστάσεων, ζήτησε γραπτώς από τη σύζυγό του Laura «LSD, 100 μg, ενδομυϊκά». Εκείνη του χορήγησε μία δόση στις 11:20 π.μ. και μία δεύτερη μία ώρα αργότερα· ο Χάξλεϋ πέθανε την ίδια μέρα στις 5:20 μ.μ., σε ηλικία 69 ετών.
Ο θάνατός του, όπως και του C. S. Lewis, επισκιάστηκε από τη δολοφονία του John F. Kennedy την ίδια ημέρα.
Ο Χάξλεϋ είχε προταθεί εννέα φορές για το Νόμπελ Λογοτεχνίας και το 1962 ανακηρύχθηκε Companion of Literature από τη Royal Society of Literature. Από τον δυστοπικό «Θαυμαστό Καινούριο Κόσμο» έως το ουτοπικό «Το Νησί», το έργο του προτρέπει σε οικολογική σκέψη, ατομική μεταμόρφωση και καλλιέργεια μιας «καθαρής δεκτικότητας» πέρα από τα λεκτικά σύμβολα που μας περιορίζουν.
Σχόλια