Ο Ίαν ΜακΓκίλκριστ (Iain McGilchrist) είναι Βρετανός ψυχίατρος, φιλόσοφος και νευροεπιστήμονας, γνωστός κυρίως για το βιβλίο του 2009 «The Master and His Emissary: The Divided Brain and the Making of the Western World», το οποίο έχει πουλήσει πάνω από 200.000 αντίτυπα. Το έργο του επιχειρεί να συνθέσει έναν αιώνα ερευνών για την πλευρίωση του εγκεφάλου και να τις συνδέσει με την ιστορία των ιδεών της Δύσης.
Ο ΜακΓκίλκριστ γεννήθηκε το 1953 και σπούδασε με υποτροφία στο Winchester College και στη συνέχεια στο New College της Οξφόρδης, όπου διάβασε αγγλική φιλολογία. Το 1974 κέρδισε το English Chancellor's Prize και το Charles Oldham Shakespeare Prize. Το 1975 έγινε δεκτός ως Prize Fellow στο All Souls College της Οξφόρδης, όπου δίδαξε αγγλική λογοτεχνία και ερεύνησε τη φιλοσοφία και την ψυχιατρική, ειδικά τη σχέση νου και σώματος.
Αργότερα αποφάσισε να σπουδάσει ιατρική και να εκπαιδευτεί ως ψυχίατρος. Ως σύμβουλος ψυχίατρος στα νοσοκομεία Maudsley και Bethlem Royal του νότιου Λονδίνου, εργάστηκε στη Μονάδα Επιληψίας, στην Εθνική Μονάδα Παραπομπής Ψυχώσεων και στην Εθνική Μονάδα Διατροφικών Διαταραχών, ενώ διετέλεσε κλινικός διευθυντής των Υπηρεσιών Οξείας Ψυχικής Υγείας του νότιου τομέα. Παράλληλα, έκανε έρευνα στη νευροαπεικόνιση στη σχιζοφρένεια και στη φιλοσοφική φαινομενολογία της διαταραχής, δημοσιεύοντας σε περιοδικά όπως το British Journal of Psychiatry και το British Medical Journal.
Η κεντρική ιδέα του ΜακΓκίλκριστ είναι ότι τα δύο ημισφαίρια δεν εκτελούν διαφορετικές λειτουργίες, αλλά εκτελούν τις ίδιες λειτουργίες με διαφορετικό τρόπο. Κάθε ημισφαίριο προσφέρει ένα μοναδικό είδος προσοχής στον κόσμο, μια προσοχή που «φέρνει σε ύπαρξη» μια ορισμένη εκδοχή της πραγματικότητας. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο σύγχρονος Δυτικός πολιτισμός έχει γοητευτεί από την εκδοχή του κόσμου που παράγει το αριστερό ημισφαίριο και έχει ξεχάσει τις γνώσεις που προσφέρει το δεξί. Ο ΜακΓκίλκριστ υποστηρίζει ότι χρειαζόμαστε και τα δύο ημισφαίρια, αλλά το αριστερό πρέπει να λειτουργεί στην υπηρεσία του δεξιού: ο «απεσταλμένος» αριστερός εγκέφαλος πρέπει να υπηρετεί τον «κύριο» δεξιό εγκέφαλο. Στο δεύτερο μισό του βιβλίου του καταγράφει περιόδους της ιστορίας των ιδεών στις οποίες, κατά την άποψή του, η σωστή ασυμμετρία των ημισφαιρίων διαταράχθηκε.
Το 2021 δημοσίευσε το βιβλίο «The Matter with Things: Our Brains, Our Delusions and the Unmaking of the World», στο οποίο διερευνά τις μεταφυσικές συνέπειες της υπόθεσης των ημισφαιρίων. Εκεί εξετάζει τα μέσα με τα οποία φτάνουμε στην αλήθεια —αντίληψη, προσοχή, κρίση— καθώς και τους δρόμους προς αυτήν, όπως ο λόγος, η επιστήμη και η λογική, αλλά και εξίσου σημαντικούς δρόμους όπως η διαίσθηση και η φαντασία. Στα τελευταία κεφάλαια προσπαθεί να απαντήσει σε ερωτήματα όπως τι είναι ο χώρος και ο χρόνος, τι είναι η ύλη και η συνείδηση, τι είναι η αξία και αν η αίσθηση του ιερού είναι εγγενής στον κόσμο. Κύριος στόχος του σε αυτό το βιβλίο είναι ο επιστημονικός υλισμός, δηλαδή η άποψη ότι ο κόσμος δεν είναι τίποτε περισσότερο από αδρανή άτομα που συγκρούονται μεταξύ τους με προβλέψιμο τρόπο. Στη θέση αυτής της αντίληψης, ο ΜακΓκίλκριστ επιδιώκει να αφυπνίσει μια πλουσιότερη σύλληψη της πραγματικότητας, μια σύλληψη που αποκαλύπτεται όταν τα ημισφαίρια επιστρέφουν στη σωστή ασύμμετρη σχέση τους.
Μετά τη δημοσίευση του βιβλίου του «The Master and His Emissary» (2009), ο ΜακΓκίλκριστ συμμετείχε σε ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές, σε podcasts και συνεντεύξεις στο YouTube με πρόσωπα όπως ο Σαμ Χάρις (Sam Harris), ο Ρόουαν Ουίλιαμς (Rowan Williams) και ο Τζον Κλιζ (John Cleese). Για το έργο του γυρίστηκε και καναδική ταινία με τίτλο «The Divided Brain».
Τον Οκτώβριο του 2025 διορίστηκε Καγκελάριος του Ralston College, διαδεχόμενος τον Τζόρνταν Πίτερσον. Ο ΜακΓκίλκριστ διατηρεί επίσης ακαδημαϊκή παρουσία στις ανθρωπιστικές επιστήμες, έχοντας γράψει στους Times Literary Supplement, στο London Review of Books, στο Los Angeles Review of Books και στη Wall Street Journal, ενώ έχει αναλάβει από τον Oxford University Press να γράψει ένα βιβλίο στοχασμών για τις ανθρωπιστικές επιστήμες και τις θετικές επιστήμες, με κριτική του σύγχρονου πολιτισμού από τη σκοπιά της νευροψυχιατρικής.
Σχόλια