Κάθε 8 Οκτωβρίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Χταποδιού, μια αφορμή για να στραφεί η προσοχή σε ένα από τα πιο ασυνήθιστα πλάσματα της θάλασσας. Τα χταπόδια είναι γνωστά για τα οκτώ πλοκάμια τους και την ικανότητά τους να εκτοξεύουν μελάνι όταν τρομάζουν. Μπορούν επίσης να αλλάζουν χρώμα και υφή, μιμούμενα το περιβάλλον τους, ώστε να εξαφανίζονται από θηρευτές και θηράματα.
Έχουν παρατηρηθεί ακόμη να χρησιμοποιούν εργαλεία, κάτι που θεωρείται ένδειξη νοημοσύνης. Το Mongabay έχει καλύψει φέτος αρκετές ανακαλύψεις για χταπόδια, από γιγάντια απολιθώματα έως νεογέννητα άτομα και ένα είδος που περιγράφηκε πρόσφατα.
Τον Απρίλιο του 2026, Ιάπωνες ερευνητές περιέγραψαν απολιθώματα ενός αρχαίου χταποδιού που μπορεί να ήταν ακόμη μεγαλύτερο από τα σύγχρονα κολοσσιαία καλαμάρια, τα οποία θεωρούνται τα μεγαλύτερα ασπόνδυλα της θάλασσας. Η ομάδα βρήκε μια απολιθωμένη γνάθο από το εξαφανισμένο είδος Nanaimoteuthis haggarti. Με βάση το μέγεθός της, οι ερευνητές εκτιμούν ότι το χταπόδι μπορεί να έφτανε σε μήκος από 6,6 έως 18,6 μέτρα. Στο ανώτερο άκρο, αυτό αντιστοιχεί περίπου στα δύο τρίτα του μεγέθους μιας ενήλικης γαλάζιας φάλαινας, του μεγαλύτερου ζώου που έχει υπάρξει ποτέ.
Ο Γιασουχίρο Ίμπα (Yasuhiro Iba), παλαιοντολόγος στο Πανεπιστήμιο Χοκάιντο της Ιαπωνίας και συν-συγγραφέας της μελέτης, είπε στο Mongabay ότι το εύρημα υποδηλώνει πως επρόκειτο πιθανώς για ένα από τα μεγαλύτερα ασπόνδυλα που έχουν γίνει ποτέ γνωστά. Τα ζώα αυτά ήταν κατά πάσα πιθανότητα γιγάντιοι θηρευτές που περιπλανιόνταν στις θάλασσες της Ύστερης Κρητιδικής, πριν από 100 έως 72 εκατομμύρια χρόνια.
Από τα πολύ παλιά χταπόδια στα νεογέννητα, η δημοσιογράφος του Mongabay Σάνα Χάνμπερι (Shanna Hanbury) παρουσίασε και μια σπάνια φωτογραφία με αυγά παταγονικού χταποδιού στην Προστατευόμενη Φυσική Περιοχή Πουέρτο Λόμπος, στην Αργεντινή. Τα αυγά ανήκουν στο μικρό είδος Octopus tehuelchus, ένα από τα πιο κοινά χταπόδια της περιοχής, αν και η παγκόσμια κατάσταση διατήρησής του παραμένει απροσδιόριστη. Οι μαύρες κουκκίδες μέσα σε κάθε αυγό είναι τα μάτια των εμβρύων που αναπτύσσονται, ένδειξη ότι πλησιάζουν στην εκκόλαψη. Το θηλυκό του είδους συχνά εναποθέτει τα αυγά του μέσα σε όστρακο στρειδιού και στη συνέχεια τα φυλάει με επιθετικότητα, σταματώντας μάλιστα να τρέφεται όσο διαρκεί αυτή η περίοδος.
Νέα είδη χταποδιών περιγράφονται συχνά, όπως ένα μπλε χταπόδι σε μέγεθος μπάλας του γκολφ που ανακαλύφθηκε πρόσφατα στα Γκαλαπάγκος. Σε μια αποστολή βαθέων υδάτων το 2015, επιστήμονες χρησιμοποίησαν τηλεχειριζόμενο υποβρύχιο όχημα και εντόπισαν το κοντόπλοκαμο μπλε χταπόδι. Σε πρόσφατη μελέτη επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για είδος νέο στην επιστήμη, όπως μετέδωσε ο Ντέιβιντ Μπράουν (David Brown) του Mongabay. Το είδος ονομάστηκε Microeledone galapagensis, αλλά παραμένουν ερωτήματα για το πώς χρησιμοποιεί τα κοντά πλοκάμια του. Η επικεφαλής συγγραφέας Τζάνετ Βόιτ (Janet Voight) αναρωτιέται: αν μαζεύεις τη λεία κινώντας τα πλοκάμια μέσα στο ίζημα, δεν θα ήταν καλύτερο να έχεις μακρύτερα πλοκάμια με περισσότερες βεντούζες, παρά κοντά πλοκάμια;
Οι ανακαλύψεις αυτές δείχνουν ότι τα χταπόδια εξακολουθούν να εκπλήσσουν την επιστήμη, από τα όρια μεγέθους του απώτερου παρελθόντος έως την αναπαραγωγική συμπεριφορά και τα άγνωστα είδη βαθέων υδάτων. Μαζί με την ήδη γνωστή ικανότητά τους για καμουφλάζ και χρήση εργαλείων, συνθέτουν μια εικόνα ενός από τα πιο ευπροσάρμοστα και ενδιαφέροντα ασπόνδυλα του πλανήτη.
Σχόλια