Η παραλία Ρόκι Πόιντ (Rocky Point), στο νοτιοδυτικό Τομπάγκο, προσελκύει επισκέπτες με την αμμουδιά της, τους κοραλλιογενείς υφάλους και τους σκούρους βραχώδεις σχηματισμούς της, ενώ η βλάστηση με μανσινέλες, θαλάσσια σταφύλια, αμυγδαλιές και κοκοφοίνικες θυμίζει τροπικό δάσος. Η ακτή αυτή ανήκει στο Μπακ Μπέι (Back Bay), μια έκταση περίπου 500 μέτρων, και παραμένει σχετικά ανέγγιχτη. Αυτός ο σχεδόν παρθένος τόπος βρίσκεται πλέον στο κέντρο μιας σύγκρουσης ανάμεσα σε όσους βλέπουν τη μεγάλης κλίμακας ανάπτυξη ως τον πιο κερδοφόρο δρόμο και σε όσους προκρίνουν μικρότερα, σταδιακά και κοινοτικά έργα.
Όπως και αλλού στην Καραϊβική, η ανάγκη για οικονομική ανάπτυξη ενισχύει το ενδιαφέρον για τουριστικές επενδύσεις. Ο Ρενέ Σιπερσάντσινγκ (Rene Seepersadsingh), πρώτος αντιπρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων και Τουρισμού του Τομπάγκο, λέει ότι το νησί επιδιώκει συνεργασίες με ιδιώτες επενδυτές για να αναβαθμίσει το τουριστικό προϊόν του. Στο πλαίσιο αυτό, η κρατική υπηρεσία Eteck ζήτησε το 2021 εκδήλωση ενδιαφέροντος για τα 12 εκτάρια του Ρόκι Πόιντ. Την πρόσκληση κέρδισε η τοπική εταιρεία Superior Hotels, η οποία έλαβε μίσθωση 99 ετών για έργο ύψους 500 εκατομμυρίων δολαρίων με ξενοδοχείο 200 δωματίων και ιδιωτικές βίλες.
Το σχέδιο έχει πυροδοτήσει αντιδράσεις που διαρκούν τέσσερα χρόνια. Ο Ντουέιν Κένι (Duane Kenny), ιδρυτικό μέλος του Rocky Point Foundation, πρώην διευθυντής ξενοδοχείου και σέρφερ στο Μπακ Μπέι, ζητά μεγαλύτερη λογοδοσία. Μαζί με συνεργάτες του είχε καταθέσει πρόταση για ένα μικρό οικολογικό θέρετρο με μονοπάτια στη φύση, παρατήρηση χελωνών και μουσείο με αντικείμενα των ιθαγενών που βρέθηκαν στην περιοχή, αναδεικνύοντας και τα ερείπια του οχυρού Φορτ Μονκ. Ο Κένι λέει ότι ο αρχικός σχεδιασμός του νικητήριου έργου φαινόταν να αγνοεί πολλά αρχαιολογικά και οικολογικά χαρακτηριστικά, και ότι οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις δεν απαντούν επαρκώς στις ανησυχίες.
Η περιβαλλοντική βιολόγος Μισέλ Καζαμπόν-Μανέτ (Michelle Cazabon-Mannette), διευθύντρια της οργάνωσης SpeSeas, λέει ότι περισσότεροι από 100 άνθρωποι υπέβαλαν έγγραφες ενστάσεις στην Αρχή Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (Environmental Management Authority, EMA) στο πλαίσιο της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Μετά τις αντιδράσεις σε δημόσιες συναντήσεις και γραπτές παρεμβάσεις, ο φορέας του έργου έκανε μόνο μικρές σχεδιαστικές προσαρμογές. Η EMA χορήγησε τελικά στη Superior Hotels πιστοποιητικό περιβαλλοντικής έγκρισης, συνοδευόμενο από περίπου 20 σελίδες μέτρων μετριασμού.
Η Καζαμπόν-Μανέτ θεωρεί τα μέτρα ανεπαρκή, αν και αναγνωρίζει ότι τα σχέδια στα οποία βασίστηκε η έγκριση ήταν εννοιολογικά και όχι οριστικά. Η ίδια και ο Κένι εκτιμούν ότι ένα ξενοδοχείο 200 δωματίων και πολλές βίλες θα απαιτήσουν πιθανώς την απομάκρυνση πολλών δέντρων. Η βλάστηση παρέχει σκιά και προστατεύει την παραλία από τη διάβρωση, ενώ η σκιά κρατά δροσερή την άμμο όπου φωλιάζουν γερακοχελώνες και δερματοχελώνες. Επιπλέον, η απορροή ιζημάτων από τις κατασκευές θα μπορούσε να απειλήσει τον κοραλλιογενή ύφαλο που κάνει την περιοχή παράδεισο για σέρφερ· ο Κένι σημειώνει ότι τα φράγματα ιζημάτων «αποτυγχάνουν συνεχώς».
Ο πρόεδρος της Superior Hotels T&T, Τζον Αμπούντ (John Aboud), όταν ρωτήθηκε για τις ανησυχίες των περιβαλλοντολόγων, παρέπεμψε στον Guardian στο πιστοποιητικό περιβαλλοντικής έγκρισης χωρίς περαιτέρω σχόλιο. Οι τελικές εγκρίσεις από τη Διεύθυνση Πολεοδομίας και Χωροταξίας του Τομπάγκο και από τη Συνέλευση, το νομοθετικό σώμα του νησιού, εκκρεμούν. Η Marriott International, που σύμφωνα με δημοσιεύματα βρίσκεται σε συνομιλίες για τη διαχείριση του θερέτρου, δηλώνει ότι δεν εμπλέκεται στο έργο και ότι δεν έχει υπογράψει συμφωνία με τη Superior Hotels.
Ο Κέρκλαντ Μπράθγουεϊτ (Kirkland Brathwaite), επικεφαλής της εταιρείας περιβαλλοντικής διαχείρισης Katalyst Solutions, εξηγεί ότι ένα πιστοποιητικό περιβαλλοντικής έγκρισης συχνά περιλαμβάνει μέτρα μετριασμού και ότι είναι υποχρεωτικό ένα σχέδιο διασφάλισης ποιότητας για την παρακολούθηση. Θεωρεί μη ρεαλιστικό να αναμένεται από έναν επενδυτή να κάνει σημαντικές αλλαγές μετά την ολοκλήρωση της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, επειδή έχει ήδη δαπανήσει πολλά χρήματα. Προσθέτει ότι οι όροι έγκρισης κωδικοποιούν τις προϋποθέσεις και ότι οι απαιτήσεις παρακολούθησης γίνονται αυστηρότερες σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές.
Πολλοί κάτοικοι πάντως θεωρούν ότι ένα έργο που χρειάζεται τόσα μέτρα μετριασμού, με εκτεταμένους κινδύνους, δεν είναι ο δρόμος για το Τομπάγκο. Το Ινστιτούτο Φυσικών Πόρων της Καραϊβικής (Canari) προωθεί μια διαφορετική προσέγγιση, τον κοινοτικό τουρισμό, σε περιοχές όπως το Σπάισαϊντ, περίπου μία ώρα βόρεια του Ρόκι Πόιντ. Η Ντίλις ΜακΝτόναλντ (Dylis McDonald), ανώτερη τεχνική σύμβουλος του Canari, λέει ότι τέτοια έργα είναι συνήθως μικρής κλίμακας και βασίζονται στο όραμα των ίδιων των μελών της κοινότητας· συχνά η προστασία, η αποκατάσταση και η διατήρηση βρίσκονται στον πυρήνα τους, με ιδιαίτερη αίσθηση ιδιοκτησίας και σύνδεσης με τον τόπο.
Οι υποστηρικτές και οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι τα μικρά οικολογικά εγχειρήματα μπορεί να μην εξασφαλίζουν πάντα σταθερό εισόδημα. Οι περιπολίες προστασίας χελωνών, για παράδειγμα, απασχολούν ανθρώπους για να προστατεύουν τα νεογνά και τα αυγά, αλλά πρόκειται για εποχική εργασία με μικρή αποζημίωση όταν υπάρχουν κονδύλια. Ωστόσο, ο Κένι επιμένει ότι είναι δυνατή μια ανάπτυξη σε αρμονία με τη φύση και ένα βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο: «Μπορείς να τα έχεις όλα».
Σχόλια