Το «Chernobyl» είναι ένα ιστορικό δράμα πέντε επεισοδίων που περιστρέφεται γύρω από την πυρηνική καταστροφή του 1986 και τις προσπάθειες καθαρισμού που ακολούθησαν. Δημιουργήθηκε και γράφτηκε από τον Κρεγκ Μάζιν (Craig Mazin), σε σκηνοθεσία του Γιόχαν Ρενκ (Johan Renck), με πρωταγωνιστές τους Τζάρεντ Χάρις, Στέλαν Σκάρσγκορντ, Έμιλι Γουάτσον και Πολ Ρίτερ. Ήταν συμπαραγωγή της HBO και της Sky UK και έκανε πρεμιέρα στις 6 και 7 Μαΐου 2019 σε ΗΠΑ και Βρετανία αντίστοιχα.
Η σειρά δραματοποιεί την ιστορία του ατυχήματος του Απριλίου 1986 στην Ουκρανική ΣΣΔ της Σοβιετικής Ένωσης, αφηγούμενη τις ιστορίες των ανθρώπων που ενεπλάκησαν και ανταποκρίθηκαν στην καταστροφή. Απεικονίζει λιγότερο γνωστές πτυχές, όπως τις προσπάθειες των πυροσβεστών που ήταν οι πρώτοι στο σημείο, των εθελοντών και των ομάδων μεταλλωρύχων που έσκαψαν μια κρίσιμη σήραγγα κάτω από τον αντιδραστήρα 4. Βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις αναμνήσεις κατοίκων του Πρίπιατ, όπως τις κατέγραψε η βραβευμένη με Νόμπελ Λευκορωσίδα συγγραφέας Σβετλάνα Αλεξίεβιτς (Svetlana Alexievich) στο βιβλίο «Φωνές από το Τσερνόμπιλ». Οι ερευνητές πάντως έχουν τεκμηριώσει ότι η Αλεξίεβιτς παρεμβάλλει δικά της λόγια στις μαρτυρίες των συνεντευξιαζόμενων και τις αναθεωρεί εκτενώς, γεγονός που υποδηλώνει ότι το έργο της δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κατά λέξη προφορική ιστορία.
Ο Τζάρεντ Χάρις υποδύεται τον Βαλέρι Λεγκάσοφ, τον αναπληρωτή διευθυντή του Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ που κλήθηκε να βοηθήσει στον καθαρισμό, ενώ ο Στέλαν Σκάρσγκορντ τον Μπορίς Στσερμπίνα, αντιπρόεδρο του Συμβουλίου Υπουργών. Η Έμιλι Γουάτσον παίζει την Ουλιάνα Χομιούκ, μια πυρηνική φυσικό από το Μινσκ — έναν φανταστικό σύνθετο χαρακτήρα που, σύμφωνα με την ίδια την ηθοποιό, εκπροσωπεί τους πολλούς επιστήμονες που εργάστηκαν άφοβα και έθεσαν τον εαυτό τους σε μεγάλο κίνδυνο. Ο Πολ Ρίτερ υποδύεται τον Ανατόλι Ντιάτλοφ, τον αναπληρωτή επικεφαλής μηχανικό του σταθμού, και η Τζέσι Μπάκλεϊ την Λιουντμίλα Ιγκνατένκο, σύζυγο του πυροσβέστη Βασίλι Ιγκνατένκο.
Ο Μάζιν ξεκίνησε την έρευνα για το πρότζεκτ το 2014, διαβάζοντας βιβλία και κυβερνητικές εκθέσεις από μέσα και έξω από τη Σοβιετική Ένωση, ενώ μίλησε και με πυρηνικούς επιστήμονες για να κατανοήσει πώς λειτουργεί ένας αντιδραστήρας. Όπως εξήγησε, η ιστορία ζωντάνεψε πραγματικά στις προσωπικές αφηγήσεις των ανθρώπων που ήταν εκεί. Ανάμεσα στις πηγές έμπνευσης ήταν η επιθυμία του να γράψει κάτι για «πώς παλεύουμε με τον παγκόσμιο πόλεμο κατά της αλήθειας», αλλά και η συνειδητοποίηση ότι δεν ήξερε γιατί εξερράγη το Τσερνόμπιλ. «Το δίδαγμα του Τσερνόμπιλ δεν είναι ότι η σύγχρονη πυρηνική ενέργεια είναι επικίνδυνη», είπε. «Το δίδαγμα είναι ότι το ψέμα, η αλαζονεία και η καταστολή της κριτικής είναι επικίνδυνα».
Η παραγωγή αποφάσισε από νωρίς να μην χρησιμοποιήσει ρωσικές ή ουκρανικές προφορές, με τον Μάζιν να εξηγεί ότι «οι ηθοποιοί υποδύονται τις προφορές» αντί να υποδυθούν τους χαρακτήρες. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 2018 στη Λιθουανία: η συνοικία Φαμπιονίσκες στο Βίλνιους χρησιμοποιήθηκε για να απεικονίσει το Πρίπιατ, καθώς διατηρεί αυθεντική σοβιετική ατμόσφαιρα, ενώ ο παροπλισμένος πυρηνικός σταθμός Ιγκναλίνα στο Βισαγκίνας — που αποκαλείται «αδελφός του Τσερνόμπιλ» επειδή χρησιμοποιεί τον ίδιο σχεδιασμό αντιδραστήρα RBMK — στάθηκε το σκηνικό για τα εξωτερικά και εσωτερικά πλάνα του σταθμού. Ο προϋπολογισμός της σειράς ήταν περίπου 40 εκατομμύρια δολάρια.
Το μουσικό σάουντρακ συνέθεσε η Ισλανδή Χίλντουρ Γκουντναντότιρ (Hildur Guðnadóttir). Τον Αύγουστο του 2018 άρχισε να ηχογραφεί μέσα στον σταθμό Ιγκναλίνα μαζί με τον Κρις Γουάτσον, αποφασίζοντας να μην βασιστεί σε όργανα και προηχογραφημένο υλικό, επειδή ήθελε να αποδώσει την εμπειρία του να βρίσκεσαι πραγματικά μέσα σε έναν πυρηνικό σταθμό.
Η σειρά επαινέθηκε στα μέσα ως εξαντλητικά ερευνημένη, όμως σχολιαστές επισήμαναν ανακρίβειες και καλλιτεχνικές ελευθερίες. Ο Λεγκάσοφ δεν ήταν παρών στη δίκη, και στην πραγματικότητα αυτοκτόνησε μία ημέρα αργότερα απ' ό,τι δείχνει το πρώτο επεισόδιο. Η «Γέφυρα του Θανάτου», από την οποία θεατές του Πρίπιατ παρακολούθησαν τα επακόλουθα της έκρηξης, παρουσιάζεται ως σημείο όπου οι θεατές πέθαναν αργότερα, ένας ισχυρισμός που σήμερα θεωρείται αστικός μύθος. Η πιθανή τρίτη έκρηξη ατμού δύο έως τεσσάρων μεγατόνων ήταν φυσικά αδύνατη υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες· οι φυσικοί που συμβουλεύτηκε η παραγωγή δεν μπόρεσαν να επιβεβαιώσουν την αληθοφάνειά της. Από την άλλη, ο σχεδιασμός παραγωγής — σκηνικά, αντικείμενα, κοστούμια — επαινέθηκε για την ακρίβειά του, με κριτική στο New Yorker να αναφέρει ότι «ο υλικός πολιτισμός της Σοβιετικής Ένωσης αναπαράγεται με ακρίβεια που δεν έχει ξαναδεί».
Υπήρξαν και κριτικές για την απεικόνιση των σοβιετικών αξιωματούχων. Ο μηχανικός του Τσερνόμπιλ Ολεξίι Μπρέους υποστήριξε ότι οι χαρακτήρες του Βίκτορ Μπριουχάνοφ, του Νικολάι Φομίν και του Ανατόλι Ντιάτλοφ «διαστρεβλώθηκαν», παρουσιαζόμενοι σαν κακοί, ενώ κάποιες κριτικές επισήμαναν ότι η σειρά δημιουργεί μια έντονη ηθική διχοτόμηση με τους επιστήμονες υπερβολικά ηρωικούς. Η Λιουντμίλα Ιγκνατένκο, την ιστορία της οποίας αφηγείται η σειρά, δήλωσε σε συνέντευξή της στο BBC ότι υπέστη παρενόχληση και ότι ποτέ δεν έδωσε άδεια στην HBO για να ειπωθεί η ιστορία της· η HBO και η Sky απάντησαν ότι είχαν επικοινωνία μαζί της πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τα γυρίσματα και ότι εκείνη δεν εξέφρασε ποτέ την επιθυμία να μην συμπεριληφθεί.
Η σειρά απέσπασε ευρεία αναγνώριση: στο Rotten Tomatoes έχει βαθμολογία έγκρισης 95% με μέση βαθμολογία 8,9/10, και στο Metacritic 82 στα 100, που σημαίνει «καθολική αναγνώριση». Κριτικοί από το The Atlantic, την Washington Post και το BBC εντόπισαν παραλληλισμούς με τη σύγχρονη κοινωνία, εστιάζοντας στη δύναμη της πληροφορίας και στο πώς ανέντιμοι ηγέτες μπορούν να κάνουν λάθη πέρα από την κατανόησή τους. Στα 71α βραβεία Emmy έλαβε 19 υποψηφιότητες και κέρδισε για εξαιρετική μίνι σειρά, σκηνοθεσία και σενάριο, ενώ κέρδισε και Χρυσή Σφαίρα καλύτερης μίνι σειράς και BAFTA.
Στη Ρωσία, ο υπουργός Πολιτισμού Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, του οποίου ο πατέρας ήταν εκκαθαριστής, την αποκάλεσε «αριστοτεχνικά φτιαγμένη», όμως το κόμμα Κομμουνιστές της Ρωσίας ζήτησε ποινική δίωξη για συκοφαντική δυσφήμιση. Στην Ουκρανία, η αναπληρώτρια διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Τσερνόμπιλ στο Κίεβο είπε ότι ήταν αναγκαία ταινία για τους νέους που δεν γνωρίζουν την καταστροφή, ενώ η Αλεξίεβιτς σημείωσε ότι οι Λευκορώσοι «άλλαξαν τελείως την αντίληψή τους» για την τραγωδία χάρη στη σειρά. Στην Κίνα, όταν χρήστες συνέδεσαν την αντίδραση των σοβιετικών αρχών με τον αρχικό χειρισμό της πανδημίας COVID-19 από την κινεζική κυβέρνηση, η σελίδα της σειράς στο Douban κατέβηκε. Κάθε επεισόδιο συνοδευόταν από podcast στο οποίο ο Μάζιν και ο παρουσιαστής του NPR Πίτερ Σάγκαλ συζητούσαν πού η σειρά έμεινε πιστή στα γεγονότα και πού προχώρησε σε καλλιτεχνικές ελευθερίες.
Σχόλια