Ένα νέο για την επιστήμη είδος γιγάντιου νούφαρου επιβεβαιώθηκε στον ποταμό Ινίριντα της Κολομβίας, αλλά οι ερευνητές εκτιμούν ότι βρίσκεται ήδη σε κρίσιμο κίνδυνο εξαφάνισης. Το ονόμασαν Victoria colombiana και υπολογίζουν ότι μπορεί να υπάρχουν μόλις 30–50 φυτά στη φύση. Τα φύλλα του φτάνουν σε πλάτος τα δύο μέτρα, όμως το μεγάλο μέγεθός του δεν ήταν αρκετό για να εξασφαλίσει την επιστημονική καταγραφή του.
Η έρευνα ξεκίνησε το 2021, όταν ο Κάρλος Μαγδαλένα (Carlos Magdalena), ειδικός στα γιγάντια νούφαρα και ερευνητής κηπουρικής στους Royal Botanic Gardens, Kew, στη Βρετανία, είδε τυχαία φωτογραφίες στο Instagram. Τις είχε αναρτήσει ο Τζερεμάια Χάρις (Jeremiah Harris), ο οποίος διατηρεί φυτώριο σαρκοφάγων φυτών στις ΗΠΑ και εμφανιζόταν να κολυμπά δίπλα σε γιγάντια φύλλα στον Ινίριντα. Ο Χάρις είχε αναγνωρίσει το φυτό ως άγριο Victoria amazonica, αλλά η τοποθεσία έκανε τον Μαγδαλένα να υποψιαστεί ότι άξιζε περαιτέρω διερεύνηση.
Κανένα γνωστό είδος νοτιοαμερικανικού γιγάντιου νούφαρου του γένους Victoria δεν είχε προηγουμένως αναφερθεί στη λεκάνη του Ορινόκο, στην οποία ανήκει ο Ινίριντα. Ο Μαγδαλένα στράφηκε σε δορυφορικές εικόνες και εντόπισε επιπλέον επιπλέοντα φύλλα στον ποταμό και σε κοντινές λίμνες. Τα μεγάλα, κυκλικά φύλλα αυτών των φυτών, που σε άλλα είδη του γένους μπορούν να ξεπεράσουν τα τρία μέτρα σε διάμετρο, επέτρεψαν την παρατήρησή τους από το διάστημα.
Για την επιτόπια αναζήτηση, ο Μαγδαλένα συγκρότησε ομάδα ερευνητών και συνεργάστηκε με τον Νίλο Ροδρίγκες (Nilo Rodríguez), τον Χάιμε Ερνάντες (Jaime Hernández) και τον Γκουστάβο Μέλο (Gustavo Melo). Οι τρεις προέρχονται από τις αυτόχθονες περιοχές Río Atabapo, Caranacoa-Yurí-Laguna Morocoto και Puinave-Piapoco el Paujil. Μαζί πραγματοποίησαν πενθήμερη αποστολή στο πλημμυρισμένο τροπικό δάσος της περιοχής του Ινίριντα.
Προς το τέλος της αποστολής είχαν βρει δύο φυτά, αλλά κανένα δεν είχε άνθη, τα οποία ήταν απαραίτητα για την αναγνώριση του είδους. Την τελευταία νύχτα, με μόλις δέκα ώρες να απομένουν, ο Μέλο τούς οδήγησε σε μια μικρή λίμνη βαθιά μέσα στο δάσος. Εκεί εντόπισαν έναν δεύτερο πληθυσμό, στον οποίο υπήρχε και ένα ανθισμένο φυτό. Η έρευνα κατέληξε στην επιβεβαίωση ότι τα νούφαρα του Ινίριντα ανήκουν σε είδος άγνωστο έως τότε στην επιστήμη.
Μιλώντας στο Mongabay, ο Μαγδαλένα τόνισε ότι η συνεργασία με τους τρεις αυτόχθονες ήταν απαραίτητη για την έρευνα. Περιέγραψε την εκτενή γνώση τους για την περιοχή και την ικανότητά τους να προσανατολίζονται μέσα σε πυκνό, πλημμυρισμένο δάσος, χωρίς τη βοήθεια GPS ή σύνδεσης κινητής τηλεφωνίας. Κατά τον ίδιο, η αποστολή δεν θα ήταν εφικτή χωρίς τη συμβολή τους.
Ο Μαγδαλένα αποδίδει την καθυστερημένη επιστημονική αναγνώριση του φυτού στην εξαιρετική σπανιότητα του και στο γεγονός ότι αναπτύσσεται σε μέρη που επισκέπτονται σπάνια άνθρωποι και ερευνητές. Η εκτίμηση για μόλις 30–50 άγρια φυτά αναδεικνύει πόσο περιορισμένος μπορεί να είναι ο πληθυσμός του. Η ομάδα προσπαθεί τώρα να συλλέξει σπόρους, ώστε να πολλαπλασιάσει το είδος σε βοτανικούς κήπους και κοντά στις αυτόχθονες κοινότητες.
Σχόλια