Οι γιγάντιες χελώνες της Αλντάμπρα στις Σεϋχέλλες ξεπερνούν πλέον τις 180.000, σύμφωνα με νέα πληθυσμιακή μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Ecology and Evolution. Έπειτα από δεκαετίες προστασίας, ο πληθυσμός τους έχει φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ και υπερβαίνει τον ανθρώπινο πληθυσμό της χώρας για πρώτη φορά εδώ και αιώνες. Η εικόνα απέχει πολύ από εκείνη του 19ου αιώνα, όταν στην ατόλη είχαν απομείνει λιγότερες από χίλιες χελώνες.
Πριν από την άφιξη των Ευρωπαίων εξερευνητών, το απομονωμένο αρχιπέλαγος πρόσφερε ευνοϊκές συνθήκες για το είδος Aldabrachelys gigantea. Η άφθονη τροφή και οι ελάχιστοι φυσικοί θηρευτές επέτρεπαν στις χελώνες να φτάνουν σε πολύ προχωρημένη ηλικία. Το ογκώδες καβούκι τους παρείχε προστασία από τους κινδύνους που συναντούσαν στα νησιά, χωρίς μεγάλη ανάγκη για ταχύτητα ή επιθετικότητα.
Αυτές οι συνθήκες άλλαξαν όταν Ευρωπαίοι εξερευνητές και ναυτικοί άρχισαν να φτάνουν στα νησιά τον 15ο αιώνα. Οι μεγάλες, αργοκίνητες χελώνες αποτελούσαν εύκολη πηγή τροφής για όσους διέσχιζαν τις θάλασσες. Οι επανειλημμένες αφίξεις πλοίων συνοδεύτηκαν από συρρίκνωση του πληθυσμού, μέχρι που το είδος έφτασε κοντά στην εξαφάνιση.
Η σημερινή ανάκαμψη ακολούθησε μια μακρά περίοδο προστασίας. Το 1981 η Αλντάμπρα απέκτησε καθεστώς αυστηρά προστατευόμενου φυσικού καταφυγίου, ώστε να υποστηριχθεί η ανάκαμψη των χελωνών, ενώ το 1982 εντάχθηκε στον κατάλογο της UNESCO. Η βιολόγος διατήρησης Φράουκε Φλάισερ-Ντόγκλι (Frauke Fleischer-Dogley), διευθύνουσα σύμβουλος του Seychelles Islands Foundation και συντάκτρια της μελέτης, περιγράφει τις περισσότερες από 180.000 χελώνες που ζουν ελεύθερες στην ατόλη ως απόδειξη του αποτελέσματος που μπορεί να έχει η μακροχρόνια προσήλωση στην προστασία της φύσης.
Η νέα έρευνα είναι η πρώτη αυστηρή αποτίμηση του πληθυσμού από τη δεκαετία του 1990 και καλύπτει ολόκληρη την ατόλη. Παρότι το πρόγραμμα παρακολούθησης των χελωνών συγκαταλέγεται στα μακροβιότερα της περιοχής, η πυκνή βλάστηση δυσκολεύει την καταμέτρηση σε ορισμένα σημεία. Όπως εξηγεί η βιολόγος Νάνσι Μπάνμπερι (Nancy Bunbury), οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μοντέλα για να συνυπολογίσουν τόσο τα ζώα που εντόπισαν όσο και εκείνα που δεν ήταν ορατά. Έτσι, σύμφωνα με την ίδια, διαμόρφωσαν την πιο αξιόπιστη μέχρι σήμερα βάση για την παρακολούθηση του είδους τις επόμενες δεκαετίες.
Οι καταγραφές έδειξαν συγκεντρώσεις χελωνών στις ανοιχτές χορτολιβαδικές εκτάσεις της ατόλης. Οι ίδιες οι χελώνες συντηρούν αυτές τις εκτάσεις με τη συνεχή βόσκησή τους. Η παρατήρηση αναδεικνύει τη σχέση ανάμεσα στα ζώα και στη βλάστηση του τόπου όπου ζουν.
Παρά την ανάκαμψη, οι απειλές παραμένουν. Η ατόλη είναι ευάλωτη στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας και στην ξηρασία, καθώς η χρήση ορυκτών καυσίμων από τον άνθρωπο συνεχίζει να μεταβάλλει το παγκόσμιο κλίμα. Παράλληλα, οι γάτες που ζουν σε άγρια κατάσταση και οι μαύροι αρουραίοι εξακολουθούν να είναι διαδεδομένοι στην Αλντάμπρα και να τρέφονται με αυγά και νεοσσούς χελωνών.
Ο οικολόγος Ντέιβ Χάντσον (Dave Hudson), από το University of Exeter στο Ηνωμένο Βασίλειο, τονίζει ότι οι νέοι αριθμοί αποτελούν σημείο αναφοράς και όχι το τέλος της προσπάθειας. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι τα στοιχεία θα βοηθήσουν τους υπεύθυνους προστασίας να παρακολουθούν τις μελλοντικές μεταβολές και να παρεμβαίνουν έγκαιρα. Η επιτυχία της Αλντάμπρα προσφέρει τεκμηριωμένο παράδειγμα ανάκαμψης μέσω μακροχρόνιας προστασίας, ενώ η συνέχιση της παρακολούθησης παραμένει αναγκαία απέναντι στις αυξανόμενες περιβαλλοντικές πιέσεις.
Σχόλια