Ο Θανάσης Βέγγος, γνωστός ως «ο καλός μας άνθρωπος», υπήρξε ένας από τους πιο δημοφιλείς κωμικούς του ελληνικού κινηματογράφου. Έπαιξε σε 126 ταινίες, σε 52 από αυτές ως πρωταγωνιστής, και σκηνοθέτησε άλλες επτά, συνεχίζοντας να εμφανίζεται σε κινηματογράφο, τηλεόραση και θέατρο μέχρι το τέλος της ζωής του. Το πραγματικό του επώνυμο ήταν Βέγκος, το οποίο έγραφε με «γγ» όταν έγινε ηθοποιός επειδή, όπως έλεγε, φαινόταν καλύτερα στο μάτι.
Γεννήθηκε στο Νέο Φάληρο στις 29 Μαΐου 1927, μοναχογιός του Βασίλη και της Ευδοκίας Βέγκου, με καταγωγή από τα Θολάρια Αμοργού. Ο πατέρας του, ήρωας της αντίστασης, απολύθηκε μετά τον πόλεμο εξαιτίας των πολιτικών φρονημάτων του, βυθίζοντας την οικογένεια σε οικονομική δυσχέρεια. Ο Θανάσης αναγκάστηκε να εργαστεί από νωρίς, κυρίως σε επεξεργασίες δερμάτων, ενώ παράλληλα έκανε μικροθελήματα στη γειτονιά.
Τα χρόνια 1948–1950 υπηρέτησε τη θητεία του ως «ανεπιθύμητος» στρατιώτης στη Μακρόνησο. Εκεί γνωρίστηκε με τον σκηνοθέτη Νίκο Κούνδουρο, μια γνωριμία που οδήγησε στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση, το 1954, στην ταινία «Μαγική Πόλη». Τα επόμενα πέντε χρόνια έπαιζε μικρούς ρόλους και εργαζόταν ως φροντιστής στα πλατό, εμφανιζόμενος σε ιστορικές ταινίες όπως «Ο Δράκος», «Μανταλένα» και «Ποτέ την Κυριακή». Ο πρώτος μεγάλος ρόλος ήρθε το 1959 στους «Περιπλανώμενους Ιουδαίους», ενώ την ίδια χρονιά πήρε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ηθοποιού ως εξαιρετικό ταλέντο και έκανε το θεατρικό του ντεμπούτο στην επιθεώρηση «Ομόνοια πλατς-πλουτς».
Συνεργαζόμενος κυρίως με τον Πάνο Γλυκοφρύδη, ανέπτυξε τον τύπο του νευρικού και αεικίνητου ήρωα που τον καθιέρωσε, με ταινίες όπως «Ψηλά τα χέρια Χίτλερ», «Μην είδατε τον Παναή» και «Ζήτω η τρέλα!». Το 1964, αναζητώντας καλλιτεχνική ελευθερία, ίδρυσε την εταιρεία παραγωγής ΘΒ-Ταινίες Γέλιου. Την περίοδο 1965–1969 γύρισε τις κατά γενική ομολογία καλύτερες ταινίες του, όπως «Βοήθεια! Ο Βέγγος φανερός πράκτωρ 000» και «Τρελός, παλαβός και Βέγγος», που χαρακτηρίζονται από σουρεαλιστικό χιούμορ, αυτοσχεδιασμό και πηγαία ερμηνεία. Όμως, παρά την εμπορική και καλλιτεχνική επιτυχία τους, οι ταινίες αυτές οδήγησαν την εταιρεία του σε κλείσιμο και τον ίδιο σε οικονομική καταστροφή, από την οποία συνήλθε μόνο μετά από πολλά χρόνια.
Η καριέρα του συνεχίστηκε με τον Ντίνο Κατσουρίδη, ενώ η δημοτικότητά του παρέμεινε σταθερή και οδήγησε στην αποθέωσή του από τον κόσμο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης του 1971, όταν η ταινία «Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση;» απέσπασε βραβεία κριτικών και κοινού. Η θεματολογία του μετατοπίστηκε σταδιακά προς την κοινωνική κριτική. Τη δεκαετία του 1980 ασχολήθηκε με το γύρισμα έξι βιντεοταινιών και της τηλεοπτικής σειράς «Βεγγαλικά», που προβλήθηκε τελικά το 1988, ενώ το 1990 εμφανίστηκε στη σειρά του ΑΝΤ1 «Αστυνόμος Θανάσης Παπαθανάσης».
Η επιστροφή του στον κινηματογράφο έγινε το 1991 με τις «Ήσυχες μέρες του Αυγούστου» του Παντελή Βούλγαρη. Η ερμηνεία του πλέον ήταν χαμηλών τόνων αλλά μεγάλης εκφραστικότητας, με κορυφαία στιγμή τον ρόλο του στην ταινία «Όλα είναι δρόμος» του 1998. Εμφανίστηκε επίσης στην Επίδαυρο το 1997 ως Δικαιόπολις στους «Αχαρνής» και το 2001 στην «Ειρήνη» του Αριστοφάνη. Το 2000 συμμετείχε στην τηλεοπτική σειρά «Περί ανέμων και υδάτων», ενώ η τελευταία κινηματογραφική του συμμετοχή ήταν «Το πέταγμα του κύκνου» το 2010.
Παντρεύτηκε την Ασημίνα (Μίνα) Καρύδη στις 16 Δεκεμβρίου 1956 και απέκτησαν δύο γιους, τον Βασίλη (1959) και τον Χάρη (1965). Σύμφωνα με τον πρωτότοκο γιο του, ο Βέγγος αισθανόταν «σαν ψάρι έξω από το νερό» στο καλλιτεχνικό κύκλωμα, παρά τις συναναστροφές του με συναδέλφους όπως ο Πάνος Γλυκοφρύδης και ο Ντίνος Κατσουρίδης.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του σημαδεύτηκαν από προβλήματα υγείας: εγχείρηση προστάτη το 2004, δύο ελαφρά εγκεφαλικά επεισόδια, επέμβαση ανευρύσματος το 2010 με επιπλοκές, και τελικά ένα σοβαρό εγκεφαλικό τον Δεκέμβριο του 2010 που προκάλεσε πτώση, η οποία προκάλεσε εγκεφαλικό αιμάτωμα. Απεβίωσε στις 3 Μαΐου 2011, σε ηλικία 83 ετών, από πολυοργανική ανεπάρκεια και σηπτικό σοκ. Η σορός του τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα στον Ιερό Ναό Αγίας Μαρίνας στο Θησείο, παρουσία επισήμων, φίλων και απλού κόσμου.
Έπειτα από δική του επιθυμία δεν ετάφη, και μόλις τον Ιούλιο του 2024 έγινε γνωστό ότι είχε αποτεφρωθεί, όπως και η σύζυγός του Ασημίνα, που έφυγε αθόρυβα από τη ζωή το 2023. Ο Βέγγος συμμετείχε επίσης σε δύο τραγούδια — «Το 'πα - το 'κάνα» του Φοίβου Δεληβοριά (1995) και «Η μπαλάντα των σκουπιδιών» του Νίκου Κυπουργού (2001) — ενώ για τη ζωή και το έργο του έχουν γραφτεί βιβλία, όπως το «Ένας άνθρωπος παντός καιρού» του Γιάννη Σολδάτου.
Σχόλια