Η βασική μονάδα μέτρησης της κλιματικής κατάρρευσης είναι το ζετατζάουλ. Αν δεν έχετε ακούσει ποτέ αυτόν τον όρο, δεν είστε οι μόνοι: ακόμη και επιστήμονες που εργάζονται σε πλανητική κλίμακα δυσκολεύονται να συλλάβουν το μέγεθος της αλλαγής που μετρά αυτή η τιτάνια μονάδα ενέργειας.
Ένα ζετατζάουλ ισούται με ένα δισεκατομμύριο τρισεκατομμύρια Τζάουλ. Πληκτρολογημένο σε μια οθόνη, το πλήθος των 21 μηδενικών μοιάζει παράλογα μακρύ. Οι ειδικοί καταφεύγουν συχνά σε όρους όπως «ασύλληπτο» και «σχεδόν πέρα από κάθε κατανόηση» για να περιγράψουν αυτό που δείχνουν οι αριθμοί.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα, στην τελευταία ετήσια έκθεσή του για την κατάσταση του παγκόσμιου κλίματος, ότι ο πλανήτης μας έχει μια τεράστια και αυξανόμενη ενεργειακή ανισορροπία, η οποία θερμαίνει τους ωκεανούς, τη γη και τον αέρα σε επικίνδυνα επίπεδα. Σύμφωνα με την έκθεση, η ενεργειακή ανισορροπία της Γης αυξήθηκε κατά περίπου 11 ζετατζάουλ ετησίως μεταξύ 2005 και 2025 — ποσότητα που ισοδυναμεί με περίπου 18 φορές τη συνολική ανθρώπινη ενεργειακή κατανάλωση.
Η αιτία είναι γνωστή: η καύση πετρελαίου, φυσικού αερίου, άνθρακα και δασών απελευθερώνει αέρια του θερμοκηπίου όπως το διοξείδιο του άνθρακα, το μεθάνιο και το υποξείδιο του αζώτου στην ατμόσφαιρα. Αυτό «φράζει», όπως το θέτει το άρθρο, την ικανότητα του γήινου συστήματος να αποβάλλει θερμότητα προς το διάστημα. Όσο περισσότερη ενέργεια παγιδεύεται στο σπίτι μας, τόσο πιο εκτεθειμένοι είμαστε όλοι — άνθρωποι και άλλες μορφές ζωής — σε καύσωνες, καταιγίδες, πλημμύρες, ξηρασίες και πυρκαγιές.
Πέρυσι, η ενεργειακή ανισορροπία στους ωκεανούς, που απορροφούν πάνω από το 90% της ηλιακής ακτινοβολίας, έφτασε σε επίπεδο ρεκόρ 23 ζετατζάουλ, υπερδιπλάσιο από τον μέσο όρο των δύο προηγούμενων δεκαετιών. Ο Τζον Κένεντι, επικεφαλής συντάκτης της έκθεσης του WMO, ανέφερε ότι η ανισορροπία του 2025 στους ωκεανούς ήταν περίπου 39 φορές μεγαλύτερη από την ετήσια ανθρώπινη ενεργειακή χρήση ολόκληρου του πλανήτη.
Οι επιστήμονες έχουν χρησιμοποιήσει διάφορες συγκρίσεις για να γίνει το μέγεθος αντιληπτό. Ο επιστήμονας Τζον Έιμπραχαμ είχε υπολογίσει το 2020 ότι η θερμότητα που προστίθεται στους ωκεανούς ισοδυναμούσε με περίπου πέντε ατομικές βόμβες τύπου Χιροσίμα κάθε δευτερόλεπτο. Μέχρι το 2022 ο αριθμός είχε ανέβει στις επτά. Με βάση τα περσινά στοιχεία του WMO, πλησιάζαμε πλέον τις 11 εκρήξεις τύπου Χιροσίμα ανά δευτερόλεπτο.
Η Κινεζική Ακαδημία Επιστημών χρησιμοποίησε μια ολυμπιακή σύγκριση: σημείωνε ότι η συσσώρευση 15 ζετατζάουλ ενέργειας στους ωκεανούς αρκούσε για να βράσει και να εξατμίσει το νερό 2,3 δισεκατομμυρίων ολυμπιακών πισινών. Με αυτόν τον υπολογισμό, το επικαιροποιημένο νούμερο του 2025 θα ήταν αρκετό για να εξατμίσει περίπου 3,4 δισεκατομμύρια ολυμπιακές πισίνες. Όπως και να το παρουσιάσει κανείς, ο αριθμός είναι τρομακτικός και κινείται προς μια φρικιαστική κατεύθυνση.
Το ότι η ανθρωπότητα επέτρεψε να συμβεί αυτό θα απογοήτευε τον Τζέιμς Πρέσκοτ Τζάουλ, τον βικτωριανό φυσικό από τον οποίο πήρε το όνομά της η βασική μονάδα ενέργειας. Στην εποχή του, λίγο μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση, ένα Τζάουλ ήταν ένας βολικός τρόπος να περιγραφεί η προσπάθεια που απαιτείται για την παραγωγή ενός βατ ισχύος για ένα δευτερόλεπτο — το έργο που χρειάζεται για να σηκώσεις ένα μήλο από το πάτωμα και να το βάλεις σε ένα τραπέζι.
Έκτοτε, η ανθρωπότητα ανέπτυξε ολοένα πιο εξελιγμένους τρόπους για να αξιοποιεί ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες ενέργειας: κιλοτζάουλ για το βράσιμο του νερού ενός φλιτζανιού τσάι, μεγατζάουλ για τη θέρμανση μιας μπανιέρας, γιγατζάουλ για μισό ρεζερβουάρ βενζίνης, τερατζάουλ (63 τερατζάουλ για τη βόμβα της Χιροσίμα), πετατζάουλ (3 πετατζάουλ για την ημερήσια κατανάλωση ενέργειας του Λονδίνου) και εξατζάουλ (πάνω από 600 εξατζάουλ για την ετήσια ενεργειακή χρήση και των 8 δισεκατομμυρίων ανθρώπων στη Γη).
Όμως αφιερώσαμε πολύ λιγότερη προσπάθεια στο ερώτημα τι συμβαίνει σε όλη αυτή την ενέργεια αφού τελειώσουμε μαζί της, ή πώς επηρεάζει την πολύ μεγαλύτερη ποσότητα ηλιακής ακτινοβολίας που φτάνει από τον ήλιο.
Ο ίδιος ο Τζάουλ θα το θεωρούσε αμελή υπολογισμό: η έρευνά του για τη διατήρηση της θερμότητας συνέβαλε στον πρώτο νόμο της θερμοδυναμικής, σύμφωνα με τον οποίο η ενέργεια δεν δημιουργείται ούτε καταστρέφεται, παρά μόνο μεταφέρεται ή μετατρέπεται.
Αυτή η αρχή των 175 ετών παραμένει έγκυρη σήμερα και αποτελεί τη θεμελιώδη εξήγηση της κλιματικής κατάρρευσης — ακόμη κι αν εκείνοι που ευθύνονται περισσότερο για την ενεργειακή ανισορροπία προσπαθούν να την αρνηθούν. Και η ανοησία τους μετριέται πλέον σε ζετατζάουλ.
Σχόλια