Οι πλούσιες χώρες πρέπει να δαπανούν για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης πολύ περισσότερα από όσα έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν για την άμυνα, δήλωσε στον Guardian ο Μουράτ Κουρούμ (Murat Kurum), Τούρκος υπουργός Κλιματικής Αλλαγής και ορισθείς πρόεδρος της COP31. Αναφερόμενος στη δέσμευση των μελών του NATO για αμυντικές δαπάνες ίσες με το 5% του ΑΕΠ έως το 2035, υποστήριξε ότι η κλιματική κρίση αποτελεί ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο για την ασφάλεια. Παράλληλα, εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς το αν η διάσκεψη πρέπει να επιδιώξει νέα ρητή συμφωνία για την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα.
Οι δηλώσεις έγιναν κατά την προπαρασκευαστική συνάντηση στα Φίτζι, ενόψει της COP31 που θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο στην Αττάλεια της Τουρκίας. Η Αυστραλία, η οποία αναλαμβάνει τον νέο ρόλο της προεδρίας των διαπραγματεύσεων, είχε επιδιώξει να γίνει η συνάντηση στον Ειρηνικό ώστε να αναδειχθούν οι ανάγκες των νησιωτικών κρατών. Στην πόλη Νάντι συμμετείχαν, μαζί με τον Αυστραλό πρωθυπουργό Άντονι Αλμπανέζι (Anthony Albanese), ακόμη 13 εθνικοί ηγέτες, κυρίως από τον Ειρηνικό, περίπου 30 υπουργοί και περίπου 4.000 άλλοι παρευρισκόμενοι. Εκπροσωπήθηκαν επίσης μεγάλοι παραγωγοί εκπομπών, όπως η Κίνα και η Σαουδική Αραβία.
Την Τρίτη, αντιπροσωπεία επισκέφθηκε το Τουβαλού, ένα κράτος χαμηλών κοραλλιογενών νησιών με περίπου 10.000 κατοίκους, που συγκαταλέγεται στα πλέον εκτεθειμένα στην κλιματική κρίση. Οι επισκέπτες είδαν έργο δημιουργίας νέας ξηράς έκτασης 20 εκταρίων και άκουσαν τις εμπειρίες κατοίκων μιας χώρας όπου το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους βρίσκεται μόλις περίπου δύο μέτρα πάνω από τη θάλασσα. Η άνοδος της στάθμης, οι πλημμύρες από καταιγίδες και τα εντεινόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα απειλούν όλο και περισσότερο την επιβίωσή της.
Η 13Χρόνη Μελελούσι Σοκότια (Melelusi Sokotia) περιέγραψε στους επισκέπτες πώς τα όνειρα των φίλων της να γίνουν εκπαιδευτικοί, γιατροί ή οικοδόμοι επισκιάζονται από την αβεβαιότητα για το αν μπορούν να μεγαλώσουν με ασφάλεια στο Τουβαλού. Στην καταληκτική ομιλία της στα Φίτζι, η υπουργός Κλίματος Λίντα Ταμπούγια (Lynda Tabuya) κάλεσε τους συνέδρους να θυμούνται τους ανθρώπους που συνάντησαν και να μεταφέρουν τις εμπειρίες του Ειρηνικού στις διαπραγματεύσεις. Τόνισε ότι το τέλος της προπαρασκευαστικής συνάντησης δεν σημαίνει και τέλος της ευθύνης τους.
Οι κυβερνήσεις περίπου 190 χωρών θα προσέλθουν στην Αττάλεια με στοιχεία που δείχνουν ότι η σημερινή δράση παραμένει ανεπαρκής. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του UN Environment Programme που επικαλείται το δημοσίευμα, ακόμη και η πιο αισιόδοξη προοπτική οδηγεί σε παγκόσμια θέρμανση τουλάχιστον 1,8°C, πάνω από το όριο του 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού. Η έκθεση ζητεί άμεσες και διαρκείς μειώσεις εκπομπών. Επισημαίνει ότι κάθε κλάσμα βαθμού θέρμανσης που αποφεύγεται σώζει ζωές και περιορίζει τις οικονομικές απώλειες.
Οι ηγέτες του Ειρηνικού επανέλαβαν ότι πρέπει να παραμείνει εφικτός ο στόχος του 1,5°C, να προστατευθούν οι ωκεανοί και να γίνει εύκολα προσβάσιμη η κλιματική χρηματοδότηση στις φτωχές και ευάλωτες κοινότητες. Ο Αυστραλός υπουργός Κλιματικής Αλλαγής Κρις Μπόουεν (Chris Bowen) δήλωσε ότι μόλις το 0,2% της παγκόσμιας κλιματικής χρηματοδότησης κατευθύνεται στην προσαρμογή των μικρών αναπτυσσόμενων νησιωτικών κρατών. Όπως είπε, χώρες όπως το Τουβαλού, που χρειάζονται περισσότερο τη βοήθεια, λαμβάνουν τη λιγότερη. Χαρακτήρισε την αλλαγή αυτής της κατάστασης βασική προτεραιότητα της COP31.
Ο Κουρούμ συνέδεσε την ανάγκη μεγαλύτερης χρηματοδότησης με το κόστος των καταστροφών, υποστηρίζοντας ότι η πρόληψη είναι φθηνότερη από την αποκατάσταση. Για να αποδώσει τη διαφορά, είπε ότι η μη δαπάνη μίας χρηματικής μονάδας πριν από μια καταστροφή μπορεί να οδηγήσει στην ανάγκη δαπάνης δέκα μετά. Ο ίδιος και ο Μπόουεν δήλωσαν επίσης ότι θα επιδιώξουν στήριξη για έναν παγκόσμιο στόχο εξηλεκτρισμού: έως το 2035, το 35% της ενέργειας που χρησιμοποιείται σε κατοικίες, επιχειρήσεις, εργοστάσια και οχήματα να καλύπτεται από ηλεκτρισμό, έναντι περίπου 21% σήμερα.
Πιο αμφιλεγόμενο παραμένει το ζήτημα της άμεσης δράσης για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, της κύριας αιτίας της κλιματικής κρίσης. Τουρκία και Αυστραλία υποστήριξαν στα Φίτζι κοινή δήλωση χωρών υπέρ της απομάκρυνσης από αυτά, επαναλαμβάνοντας διατύπωση που είχε υιοθετηθεί στην COP28 στο Ντουμπάι τρία χρόνια νωρίτερα. Ωστόσο, και οι δύο δέχθηκαν επικρίσεις και κατηγορίες υποκρισίας επειδή συνεχίζουν να στηρίζουν νέα έργα άνθρακα και φυσικού αερίου. Επικρίθηκαν επίσης για τη σχετική σιωπή τους πάνω στο θέμα πριν από την προπαρασκευαστική συνάντηση.
Ο Μπόουεν υποστήριξε ότι η απεξάρτηση πρέπει να προέλθει από την κατασκευή αρκετών εγκαταστάσεων ανανεώσιμης ενέργειας ώστε να πάψουν να χρειάζονται οι μονάδες ορυκτών καυσίμων, αντί από τον περιορισμό της προσφοράς τους. Ο Κουρούμ είπε ότι η μετάβαση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και αμφισβήτησε κατά πόσο η επιμονή στη σχετική διατύπωση των συμφωνιών μπορεί να φέρει περαιτέρω πρόοδο. Στην COP30 στη Βραζιλία, αντιπροσωπείες της Σαουδικής Αραβίας, της Ρωσίας και άλλων πετρελαιοπαραγωγών κρατών είχαν αντιταχθεί έντονα στη ρητή αναφορά των ορυκτών καυσίμων.
Δεκάδες χώρες που θεωρούν ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο συναντήθηκαν χωριστά φέτος στην Κολομβία για να συζητήσουν μια πορεία απεξάρτησης. Προγραμματίζουν νέα συνάντηση στο Τουβαλού τον επόμενο Ιούλιο και θέλουν το θέμα να περιληφθεί σε συμφωνία στην Αττάλεια. Η Τζεπόρα Μπέρμαν (Tzeporah Berman), πρόεδρος της Fossil Fuel Non-Proliferation Treaty Initiative, δήλωσε ότι οι ηγέτες του Ειρηνικού ζήτησαν ξεκάθαρα επείγουσα σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων. Κατά την ίδια, αυτό προϋποθέτει να σταματήσουν τα νέα έργα, καθώς η συνεχιζόμενη επέκταση της παραγωγής αντιστρατεύεται τον στόχο της κατάργησής της.
Σχόλια