Μια νέα μελέτη σε σχεδόν 9.000 εφήβους στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι τα παιδιά που είχαν δικό τους smartphone στην ηλικία των 12 ετών είχαν 36% μεγαλύτερη πιθανότητα να αναφέρουν οποιοδήποτε σύμπτωμα διατροφικής διαταραχής. Στην ίδια ηλικία, οι χρήστες smartphone ανέφεραν κατά 61% υψηλότερο επιπολασμό συμπτωμάτων υπερφαγίας σε σύγκριση με όσους δεν είχαν συσκευή. Σχεδόν το 70% των 12χρονων που συμμετείχαν στην έρευνα κατείχαν smartphone.
Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open και διεξήχθη από επιστήμονες του University of California, San Francisco (UCSF), με επικεφαλής τον παιδίατρο Τζέισον Ναγκάτα (Jason Nagata). Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η καθυστέρηση της πρόσβασης των παιδιών σε smartphone αξίζει να εξεταστεί, δεδομένης της σύνδεσης με διαταραγμένες διατροφικές συνήθειες. Τονίζουν πάντως ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι τα smartphone προκαλούν τα συμπτώματα.
Μέχρι την ηλικία των 14 ετών, σχεδόν το ένα τέταρτο των παιδιών που είχαν smartphone από τα 12 ανέφεραν τουλάχιστον ένα σύμπτωμα διατροφικής διαταραχής. Σε σύγκριση με τα παιδιά χωρίς smartphone στα 12, όσα είχαν συσκευή είχαν 103% μεγαλύτερη πιθανότητα να συνδέουν την αυτοαξία τους με το βάρος τους. Επίσης, αντιμετώπιζαν 49% υψηλότερο κίνδυνο να αναφέρουν οποιοδήποτε σύμπτωμα διατροφικής διαταραχής έως την ηλικία των 14 ετών.
Οι συγγραφείς εξηγούν ότι η πρώιμη εφηβεία είναι μια περίοδος κατά την οποία η αυτορρύθμιση ακόμη ωριμάζει και η ευαισθησία στην κοινωνική αξιολόγηση είναι αυξημένη, ενώ συμπίπτει με την εφηβεία και τον αυξημένο κίνδυνο διατροφικών διαταραχών. Η κατοχή προσωπικού smartphone μπορεί να αυξήσει τη μη επιβλεπόμενη και εξατομικευμένη έκθεση σε ψηφιακά περιβάλλοντα σε αυτή την ευαίσθητη αναπτυξιακή περίοδο.
Παρότι οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης επιβάλλουν ελάχιστη ηλικία 13 ετών, οι ερευνητές σημειώνουν ότι το όριο αυτό μπορεί εύκολα να παρακαμφθεί. Η χρήση κοινωνικών δικτύων επιτρέπει μεγαλύτερη πίεση από συνομηλίκους, ενώ το εξιδανικευμένο σωματικό περιεχόμενο συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο δυσαρέσκειας για το σώμα και διαταραγμένης διατροφής. Είναι πιθανό οι influencers και το περιεχόμενο «fitspiration» να επιτείνουν τη δυσαρέσκεια των νέων για το σώμα τους και να ενθαρρύνουν ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες. Μια άλλη μελέτη έχει δείξει ότι κάθε επιπλέον ώρα συνολικού χρόνου οθόνης και χρήσης κοινωνικών δικτύων συνδέεται με υψηλότερες πιθανότητες συμπεριφορών πρόληψης αύξησης βάρους και συμπτωμάτων υπερφαγίας.
Η ανάλυση βασίστηκε σε αυτοαναφερόμενα συμπτώματα και όχι σε κλινικές διαγνώσεις. Το γεγονός ότι ένας έφηβος αναφέρει ένα σύμπτωμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει διατροφική διαταραχή, η οποία ορίζεται από το DSM-5 ως επίμονη διαταραχή της πρόσληψης τροφής ή της σχετικής συμπεριφοράς που βλάπτει σημαντικά τη σωματική υγεία ή την ψυχοκοινωνική λειτουργία. Μεταξύ των νέων, οι διατροφικές διαταραχές επηρεάζουν περίπου το 5,5% έως 18% των νεαρών γυναικών και έως το 2,4% των νεαρών ανδρών έως την πρώιμη ενήλικη ζωή, με πρόσφατες αυξήσεις κυρίως σε κορίτσια 15 έως 19 ετών.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η χρήση smartphone και κοινωνικών δικτύων δεν είναι απαραίτητα επιβλαβής. Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να έχει ακόμη και οφέλη για την ψυχική υγεία, όπως χαμηλότερα επίπεδα κατάθλιψης σε εφήβους που ανταλλάσσουν περισσότερα μηνύματα. Το πώς χρησιμοποιούν οι έφηβοι τις ψηφιακές συσκευές μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία από τον χρόνο που περνούν σε αυτές.
Οι συγγραφείς προτείνουν στους κλινικούς να εξετάζουν την κατοχή smartphone και τη χρήση κοινωνικών δικτύων κατά την αξιολόγηση του κινδύνου διατροφικών διαταραχών. Ο ψηφιακός κόσμος δεν πρόκειται να εξαφανιστεί σύντομα, γι' αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζουμε σε ποια ηλικία είναι ασφαλές να δώσουμε σε ένα παιδί smartphone και πώς να ρυθμίσουμε τη χρήση του. Μελέτες σαν αυτήν μάς φέρνουν πιο κοντά στην κατανόηση των κινδύνων πίσω από τη χρήση smartphone, ώστε να μπορέσουμε να προστατεύσουμε καλύτερα την επόμενη γενιά.
Σχόλια