Ο Νέιτ Χέιγκενς (Nate Hagens) υποδέχεται τον Μάθιου Μόναχαν, συνιδρυτή του οργανισμού Ma Earth, ο οποίος ασχολείται με την αναγεννητική χρηματοδότηση κοινοτικών έργων. Ο Μόναχαν ξεκίνησε στη Silicon Valley, πούλησε μια startup, μετακόμισε στη Νέα Ζηλανδία και έζησε δώδεκα χρόνια σε αγρόκτημα· σήμερα συνδέει τη φιλανθρωπία, τη γεωργία και την τεχνολογία. Παράλληλα με το Ma Earth, συμμετέχει στο Biome Trust και στο Mangaroa Farms, ένα αναγεννητικό αγρόκτημα και εκπαιδευτικό κέντρο στην Αοτεαρόα της Νέας Ζηλανδίας.
Η συζήτηση ξεκινά από τη διαπίστωση ότι το σημερινό οικονομικό σύστημα δεν ευνοεί τις συνθήκες ζωής στον πλανήτη. Ο Μόναχαν αναφέρει ως παραδείγματα ότι είναι πιο επικερδές να καταστρέφεται το τροπικό δάσος του Αμαζονίου για φυτείες φοινικέλαιου, ή να εξαντλούνται τα θαλάσσια οικοσυστήματα με αλιεία βυθού για τα περιθώρια κέρδους μιας εταιρείας. Παρόλα αυτά, όπως λέει, σε κάθε πόλη και κοινότητα υπάρχει ένα αόρατο νήμα ανθρώπων που δρουν για λογαριασμό της ζωής: οργανώνουν κομποστοποίηση, σχολικούς κήπους, φυτώρια, αναδασώσεις ή καθαρισμούς ακτών.
Αυτές οι πρωτοβουλίες συχνά δεν έχουν πόρους. Ο Μόναχαν υπενθυμίζει ότι μόνο το 2 έως 4 τοις εκατό της παγκόσμιας φιλανθρωπίας κατευθύνεται σε περιβαλλοντικά και κλιματικά ζητήματα, παρότι η φιλανθρωπία κινεί εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Το ζητούμενο, εξηγεί, είναι πώς θα φτάσουν αυτοί οι πόροι στις κοινότητες και στην πρώτη γραμμή της δουλειάς. Ακόμη και μικρά ποσά, όπως εργαλεία για έναν καθαρισμό παραλίας ή καύσιμα για τους εθελοντές, μπορούν να ξεμπλοκάρουν ανθρώπους που ήδη θέλουν να προσφέρουν.
Ο όρος «αναγεννητική χρηματοδότηση» είναι, κατά τον Μόναχαν, φιλόδοξος και ακόμη υπό διαμόρφωση. Ο ίδιος παραπέμπει στον Τζον Φούλερτον, που εισήγαγε τον όρο «αναγεννητική οικονομία». Στόχος είναι να μπει η ζωή στο κέντρο του οικονομικού παραδείγματος, ώστε η υγεία του πλανήτη και η οικονομία να βρεθούν σε αρμονία. Ο Χέιγκενς προσθέτει ότι η φύση δεν είναι αμιγώς μη εξαγωγική· και τα φυτά αντλούν θρεπτικά από το έδαφος, αλλά υπάρχει αμοιβαιότητα. Η κίνηση, λοιπόν, είναι από την καθαρή εξόρυξη προς ζωντανά συστήματα με οικολογική ανάδραση.
Ο Μόναχαν εντοπίζει τρία βασικά εμπόδια στην υπάρχουσα χρηματοδότηση. Πρώτον, τα συστήματα είναι υπερβολικά συγκεντρωτικά και αφηρημένα: οι δεσμεύσεις για μηδενικές εκπομπές ή οι διασκέψεις τύπου COP δεν φτάνουν στη μητέρα που θέλει να φτιάξει κήπο σε ένα σχολείο. Δεύτερον, οι προσπάθειες είναι κατακερματισμένες: φιλανθρωπία, επενδύσεις αντίκτυπου και κρατική χρηματοδότηση λειτουργούν σε σιλό, και οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί ανταγωνίζονται μεταξύ τους για τα ίδια κεφάλαια. Τρίτον, υπάρχει διάβρωση εμπιστοσύνης και απουσία βρόχων ανάδρασης· όποιος δίνει χρήματα θέλει να δει τι διαφορά έκαναν.
Το Ma Earth γεννήθηκε από την εμπειρία του Biome Trust. Ο Μόναχαν και η οικογένειά του διαχειρίζονται το Biome Trust ως φιλανθρωπικό ταμείο, αλλά έβλεπαν επανειλημμένα πόσο δύσκολο είναι να φτάσουν τα χρήματα στο έδαφος. Έτσι δημιούργησαν το Ma Earth, μια συλλογική πλατφόρμα χρηματοδότησης για κοινοτική αναγέννηση, που συνδυάζει φιλανθρωπικό κεφάλαιο με συλλογική χρηματοδότηση από το κοινό. Η διαδικασία γίνεται σε γύρους: κάθε έξι μήνες επιλέγεται μια ομάδα έργων, τα έργα κάνουν εκστρατεία τριών εβδομάδων στις κοινότητες τους, και στη συνέχεια τα αντίστοιχα φιλανθρωπικά κεφάλαια κατανέμονται με βάση το σήμα της κοινότητας.
Στον τρίτο γύρο, που ξεκίνησε την 1η Ιουλίου και διαρκεί τρεις εβδομάδες, το Ma Earth έλαβε περισσότερες από 800 αιτήσεις από 101 χώρες. Από αυτές επιλέχθηκαν περίπου 175 έργα από περισσότερες από 60 χώρες, με ένα αντιστοιχισμένο ταμείο ύψους ενός εκατομμυρίου δολαρίων. Ο Μόναχαν τονίζει ότι το μέσο ποσό επιχορήγησης είναι περίπου 5.000 δολάρια, δεν αποτελεί ασημένια σφαίρα, αλλά δίνει ορατότητα και στήριξη σε έργα που συνήθως δεν έχουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Στους δύο πρώτους πιλοτικούς γύρους δόθηκαν περίπου 400.000 δολάρια σε περίπου πενήντα έργα.
Μεταξύ των παραδειγμάτων που αναφέρει είναι το Learning Environment στη Γουανγκανουί της Νέας Ζηλανδίας, που φιλοξενεί νέους σε ένα αγρόκτημα για εκπαίδευση στη φύση και σύνδεση με την ψυχική υγεία. Ξεχωρίζουν επίσης έργα για τα δικαιώματα της φύσης: το βουνό Taranaki Maunga στην Αοτεαρόα, το πρώτο βουνό που απέκτησε νομική προσωπικότητα, και το Pyramid Mountain στις Ηνωμένες Πολιτείες, που επίσης «ανήκει στον εαυτό του». Μια άλλη υποψηφιότητα που συγκίνησε τον Μόναχαν ήταν το Farmers on Crutches στο Κονγκό, που δημιουργεί μέσα βιοπορισμού για ακρωτηριασμένους από τους πολέμους.
Τεχνολογικά, η πλατφόρμα στηρίζεται σε υποδομή που επιμελείται το Hypercerts Foundation και στο AT Protocol, το πρωτόκολλο που προέκυψε από το BlueSky. Σύμφωνα με τον Μόναχαν, τα δεδομένα κάθε έργου παραμένουν κυρίαρχα στο ίδιο το έργο και μεταφέρονται σε άλλες εφαρμογές, αντί να εγκλωβίζονται σε σιλό. Αυτό επιδιώκει να μειώσει τη «γραφειοκρατική βία» της συνεχούς υποβολής αιτήσεων και εκθέσεων αντίκτυπου, και να δημιουργήσει ένα είδος κοινού δεδομένων για αξιολόγηση, επαλήθευση και συστάσεις από έμπιστους φορείς.
Για τα κρυπτονομίσματα, ο Μόναχαν δηλώνει ότι συμμερίζεται τον σκεπτικισμό, αλλά θεωρεί πως δύσκολα θα αλλάξουν οι κανόνες της οικονομίας μέσα στις 180 παραστατικές εθνικές νομισματικές ζώνες. Δεν προτείνει να αντικατασταθούν τα υπάρχοντα νομίσματα με Bitcoin, το οποίο περιγράφει ως ψηφιακό χρυσό χωρίς μεγάλη χρησιμότητα. Αντίθετα, βλέπει το Ethereum ως μια αποκεντρωμένη υποδομή «έξυπνων συμβολαίων» που θα μπορούσε να υποστηρίξει συμπληρωματικά ή τοπικά νομίσματα και μηχανισμούς αξίας συνδεδεμένους με την οικολογική υγεία.
Ο Χέιγκενς θέτει τον κίνδυνο η αναγεννητική χρηματοδότηση να επαναλάβει τη λογική της τιμολόγησης και εμπορευματοποίησης της φύσης. Ο Μόναχαν αναγνωρίζει ότι αυτός είναι βαθύς προβληματισμός του. Περιγράφει πώς τα κίνητρα άνθρακα στο αγρόκτημα Mangaroa οδήγησαν σε λανθασμένες φυτεύσεις για να ικανοποιηθούν πίνακες δέσμευσης άνθρακα, αντί να μπουν τα σωστά είδη στο σωστό μέρος. Γι’ αυτό προτιμά να ξεκινά από το τι θεωρεί σημαντικό η ίδια η κοινότητα, αντί να επιβάλλεται εκ των άνω ένα μέτρο. Όπως λέει, ακόμη και στην αγορά λαχανικών από έναν τοπικό αγρότη τιμολογείται η φύση, αλλά η σχέση μπορεί να είναι υγιής εάν διατηρείται η επίγνωση του παραδόξου.
Ο Μόναχαν περιγράφει το Ma Earth ως ένα μικρό βήμα που φιλοδοξεί να κλιμακωθεί. Θέλει να δοκιμάσει και να επαναλάβει, όπως έμαθε στη Silicon Valley, ώστε η υποδομή να μπορεί να μετακινήσει πολύ μεγαλύτερα ποσά. Σε επόμενους γύρους το ταμείο μπορεί να γίνει πολλαπλό, με δυνατότητα δημιουργίας ξεχωριστών ταμείων, άμεσων αντιστοιχίσεων και διαγωνισμών. Στόχος του είναι να ξεκινήσει ο τέταρτος γύρος την Ημέρα της Γης το 2027. Το Biome Trust έχει δώσει διαχρονικά περίπου δέκα εκατομμύρια δολάρια σε επιχορηγήσεις, ενώ στο Mangaroa Farms έχουν επενδυθεί περίπου είκοσι εκατομμύρια δολάρια.
Σε προσωπικό επίπεδο, ο Μόναχαν συμβουλεύει να φροντίζουμε το σώμα —ύπνο, νερό, καλό φαγητό, ύπαιθρο— σε μια περίοδο πολυκρίσης. Προς τους νέους λέει να μην ακούν υποχρεωτικά τις συμβουλές «γερο-σοφών» όπως ο ίδιος και ο Χέιγκενς, αλλά να ακολουθήσουν τη δική τους πυξίδα. Τους υπενθυμίζει ότι οι πράξεις τους θα έχουν κοσμική σημασία για το μέλλον της ζωής, όχι μόνο των ανθρώπων. Στην ερώτηση τι θα έκανε με ένα μαγικό ραβδί, απαντά ότι θα ευχόταν να είμαστε όλοι λίγο πιο καλοί ο ένας με τον άλλον.
Η συζήτηση κλείνει με τον Μόναχαν να αναγνωρίζει τη συμβολή του Χέιγκενς ως φάρου για την κοινότητα. Ο Χέιγκενς παραδέχεται ότι μετά τη συνέντευξη θα επιστρέψει σε καθημερινές φροντίδες, όπως το τάισμα των ζώων, αλλά βλέπει τη συζήτηση να μεγαλώνει και την κοινωνία να ξυπνά σε ένα ευρύτερο οικολογικό επίπεδο. Η βασική πρόσκληση του Μόναχαν παραμένει ανοιχτή: να βρεθούν άνθρωποι, συνεργάτες και χρηματοδότες που θέλουν να συνδέσουν το κεφάλαιο με την πραγματική δουλειά στο έδαφος.
Σχόλια