Οι επικεφαλής των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών προειδοποίησαν τους υπουργούς της κυβέρνησης για τις καταστροφικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην εθνική ασφάλεια η κατάρρευση ζωτικών οικοσυστημάτων σε όλο τον κόσμο, εξαιτίας της κλιματικής κρίσης και της υπερεκμετάλλευσης της φύσης. Η έκθεσή τους, που έπρεπε να δημοσιευθεί πριν από σχεδόν έναν χρόνο, αποσιωπήθηκε επί Κιρ Στάρμερ. Τώρα η κυβέρνηση ενημερώνει υπουργούς Εξωτερικών άλλων χωρών για τα ευρήματα, επιδιώκοντας ευρύτερη διεθνή στήριξη για πιο συντονισμένη δράση απέναντι στους κινδύνους.
Πρόκειται για την πρώτη έκθεση του είδους της, την οποία συνέταξε η μεικτή επιτροπή πληροφοριών του Ηνωμένου Βασιλείου, το διυπουργικό συμβουλευτικό όργανο που εποπτεύει τις μυστικές υπηρεσίες και παρακολουθεί την εθνική ασφάλεια. Η Guardian είδε μέρος της έκθεσης και μίλησε με ανθρώπους που γνωρίζουν το περιεχόμενό της. Σύμφωνα με αυτούς, προειδοποιεί για ελλείψεις τροφίμων, συγκρούσεις, μαζική μετανάστευση και άλλες απειλές, φτάνοντας ακόμη και στον κίνδυνο πυρηνικού πολέμου ή διάλυσης της κοινωνικής συνοχής.
Οι απειλές αυτές δεν παρουσιάζονται ως μακρινό ή απίθανο ενδεχόμενο. Η έκθεση αναφέρει ότι καταστροφικές επιπτώσεις, για παράδειγμα στον εφοδιασμό τροφίμων του Ηνωμένου Βασιλείου, θα μπορούσαν να εμφανιστούν ήδη από το 2030. Η χώρα εισάγει περίπου το 40% των τροφίμων της, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε διαταραχές της παγκόσμιας παραγωγής.
Η έκθεση εξέτασε σενάρια όπως η κατάρρευση του τροπικού δάσους του Αμαζονίου, το οποίο οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι μπορεί να πλησιάζει σε μετάβαση από τροπικό δάσος σε σύστημα τύπου σαβάνας λόγω της θέρμανσης και της αποψίλωσης. Επίσης εξέτασε την εμφάνιση νέων πανδημιών από αποψιλωμένες και υπερεκμεταλλευμένες περιοχές, συνοριακές διενέξεις μεταξύ χωρών που πλήττονται από την κλιματική κρίση, την αυξημένη επιρροή της Ρωσίας και της Κίνας στις αλυσίδες κρίσιμων ορυκτών, καθώς και εσωτερικές εντάσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η κατάρρευση οικοσυστημάτων στο εξωτερικό, με έμφαση και στη λεκάνη του Κονγκό, θα μπορούσε να προκαλέσει μαζική μετανάστευση ανθρώπων από περιοχές που δεν είναι πλέον κατοικήσιμες. Αυτό με τη σειρά του μπορεί να πυροδοτήσει αναταραχή, «πιο πολωμένη και λαϊκιστική πολιτική στο Ηνωμένο Βασίλειο και τους συμμάχους του», καθώς και μεγαλύτερη πίεση στις εθνικές υποδομές. Συγκρούσεις θα μπορούσαν να προκύψουν από τον ανταγωνισμό για σπάνια αποθέματα τροφίμων.
Ένα πρόσωπο που είχε δει ολόκληρη την έκθεση την περιέγραψε στην Guardian ως «αποκαλυπτική».
Η έκθεση επρόκειτο να δημοσιευθεί πλήρης τον περασμένο Οκτώβριο, πριν από την κλιματική σύνοδο Cop30 στο Μπελέμ της Βραζιλίας. Ωστόσο, αξιωματούχοι της Ντάουνινγκ Στριτ παρενέβησαν την τελευταία στιγμή και εμπόδισαν τη δημοσίευσή της. Η Guardian αποκάλυψε τότε βασικά ευρήματα μέσω διαρροών, όπως έκαναν αργότερα και άλλα μέσα, αλλά επίσημα δεν δόθηκε τίποτα μέχρι τον Ιανουάριο, οπότε, μετά από αρκετές απορρίψεις αιτημάτων βάσει του νόμου περί ελευθερίας της πληροφόρησης, δόθηκε μερική περίληψη στο think tank Green Alliance.
Οι επιστήμονες έχουν εκδώσει πολλές προειδοποιήσεις για ξηρασίες, πλημμύρες, καταιγίδες και καύσωνες εάν η παγκόσμια θέρμανση ξεπεράσει τον 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Η διαφορά εδώ είναι ότι η προειδοποίηση προέρχεται από τη μεικτή επιτροπή πληροφοριών, δηλαδή από τον μηχανισμό που είναι επιφορτισμένος με την εθνική ασφάλεια. Η επιτροπή εξέτασε την κλιματική κρίση και την κρίση της φύσης ως προς την ικανότητά τους να βλάψουν την ασφάλεια και την άμυνα του Ηνωμένου Βασιλείου και κατέληξε ότι η χώρα είναι ανεπαρκώς προετοιμασμένη.
Η κυβέρνηση δεν έχει εκδώσει επίσημη απάντηση στην έκθεση. Το γεγονός ότι δεν έχει δημοσιευθεί σημαίνει ότι οι υπουργοί μπορούν να κρύβονται από τις συνέπειές της, σύμφωνα με τον βουλευτή των Πρασίνων Άντριαν Ράμσεϊ, ο οποίος έχει ζητήσει επανειλημμένα τη δημοσίευσή της. Κοινοβουλευτική επιτροπή προσπάθησε επίσης να πείσει τους υπουργούς να αποκαλύψουν τα ευρήματα και την απάντησή τους.
Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει περικόψει την αναπτυξιακή βοήθεια στο εξωτερικό, πλήττοντας τις ευάλωτες χώρες όπου βρίσκονται πολλά από αυτά τα οικοσυστήματα. Η διεθνής κλιματική χρηματοδότηση μειώθηκε από 11,6 ΔΙΣ. στερλίνες συνολικά για την περίοδο 2021–2026 σε περίπου 2 ΔΙΣ. στερλίνες ετησίως για τα επόμενα δύο χρόνια, ενώ καταργήθηκε η προστασία των δαπανών για τη φύση και τα δάση.
Αυτή την εβδομάδα, ωστόσο, η κυβέρνηση έκανε τα πρώτα βήματα για να ανταποκριθεί στα ευρήματα. Ο υπουργός Εξωτερικών και πρώην υπουργός Ενέργειας και Κλίματος Εντ Μίλιμπαντ, με τη στήριξη του πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ, ενημέρωσε υπουργεία Εξωτερικών από όλο τον κόσμο, μεταξύ άλλων της ΕΕ, της Κένυας και της Αυστραλίας, σε κλειστή συνάντηση στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Οι υπουργοί δεν έλαβαν πλήρη αντίγραφα, αλλά προφορικές περιλήψεις των ευρημάτων. Ο Μίλιμπαντ ανακοίνωσε επίσης 330 εκατ. στερλίνες για το Παγκόσμιο Ταμείο Περιβάλλοντος και 400 εκατ. στερλίνες για το βραζιλιάνικο ταμείο Tropical Forests Forever Facility.
Ο Τζόναθαν Χολ της Conservation International UK δήλωσε ότι η απόφαση να εγκαταλειφθεί η πάγια πρακτική διάθεσης σημαντικού μέρους της κλιματικής βοήθειας στη φύση και τα δάση ήταν «εντελώς αδικαιολόγητη» και ότι πρέπει να επανέλθει σαφής στόχος ώστε τουλάχιστον το ένα τρίτο της βρετανικής κλιματικής βοήθειας να πηγαίνει σε φυσικά οικοσυστήματα και τροπικά δάση.
Σχόλια