Η GiveDirectly, οργάνωση που μεταφέρει μετρητά απευθείας σε ανθρώπους σε ακραία φτώχεια, ανακοίνωσε σχέδιο για να δεκαπλασιάσει την ικανότητά της να διανέμει χρήματα έως το 2028. Σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times, από 37 έως 100 ΔΙΣ. δολάρια θα μπορούσαν να διατεθούν ετησίως σε φιλανθρωπίες χάρη στον πλούτο που δημιουργούν ταχέως αναπτυσσόμενες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, όπως η Anthropic και η OpenAI. Η οργάνωση δηλώνει σκεπτική για τόσο υψηλά ποσά, αλλά θεωρεί πιθανή τη μετακίνηση πολύ μεγάλων κεφαλαίων τα επόμενα χρόνια.
Σήμερα η GiveDirectly έχει ικανότητα να διανείμει περίπου 500 εκατ. δολάρια το 2026, πολύ περισσότερα από όσα έχει σε δωρεές. Στόχος είναι έως το 2028 να μπορεί να απορροφήσει 5 ΔΙΣ. δολάρια ή περισσότερα ετησίως — δεκαπλάσια ικανότητα. Οι επενδύσεις χρηματοδοτούνται από ιδιώτες δωρητές και όχι από γενικές δωρεές, και σύμφωνα με την οργάνωση έχουν νόημα ακόμη κι αν το κύμα φιλανθρωπίας από την τεχνητή νοημοσύνη δεν έρθει ποτέ: θα έχει χτιστεί ένας πιο λιτός και ανθεκτικός οργανισμός.
Οι μεταφορές μετρητών κλιμακώνονται πιο γρήγορα από τις περισσότερες παρεμβάσεις, λέει η GiveDirectly, επειδή βασίζονται στην τεχνολογία, δεν απαιτούν εύθραυστο εξοπλισμό ούτε εκπαίδευση κλινικού προσωπικού. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, σχεδόν κάθε χώρα του κόσμου έδωσε μετρητά, πληρώνοντας 1,4 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Πάνω από 800 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε ακραία φτώχεια και το κόστος να ανέβουν πάνω από αυτό το όριο έχει υπολογιστεί σε περίπου 340 ΔΙΣ. δολάρια ετησίως.
Ωστόσο η δυνατότητα κλιμάκωσης δεν είναι το ίδιο με την ικανότητα υλοποίησης. Το σημερινό μοντέλο βασίζεται σε έντονες επιτόπιες διαδικασίες: επίσκεψη σε χωριά, μη αυτόματη εγγραφή, έλεγχος ταυτοτήτων. Το GiveWell περιγράφει την πρόκληση: η πρόσληψη προσωπικού και η φυσική πρόσβαση στα χωριά δεν κλιμακώνονται εύκολα. Η GiveDirectly εξετάζει ψηφιακά εργαλεία, δορυφορικά δεδομένα, δεδομένα παρόχων κινητής και κυβερνήσεων για εξ αποστάσεως εγγραφή και επαλήθευση, καθώς και ραδιόφωνο, αυτοματοποιημένα τηλεφωνικά μενού και μηνύματα USSD για επικοινωνία με κοινότητες χαμηλής τεχνολογικής εξοικείωσης.
Η απομάκρυνση από τη φυσική παρουσία όμως δημιουργεί νέους κινδύνους. Οι κοινότητες μπορεί να αρνηθούν να εγγραφούν αν δεν έχουν δει την οργάνωση, οι πιο ευάλωτοι —γυναίκες, ηλικιωμένοι, άτομα με αναπηρία, οι φτωχότεροι— μπορεί να αποκλειστούν επειδή δεν έχουν κινητό ή δεν ξέρουν να χρησιμοποιούν mobile money, και οι καταγγελίες για απάτη ή κακοποίηση μπορεί να μη φτάσουν ποτέ. Η GiveDirectly παραδέχεται ότι περικοπές επαφών στο Κονγκό και στο Μαλάουι συνέπεσαν με υψηλότερα ποσοστά απάτης, και ότι ένα απομακρυσμένο πρόγραμμα στη Νιγηρία το 2024 παρήγαγε πολύ λίγες αναφορές — όχι επειδή ήταν ασφαλέστερο, αλλά επειδή η κοινότητα δεν εμπιστευόταν αρκετά ώστε να μιλήσει.
Οι ίδιοι οι αποδέκτες δίνουν σημαντικές προειδοποιήσεις. Σε ομάδα εστίασης στην Ουγκάντα, οι συμμετέχοντες είπαν ότι θα φοβόντουσαν να αυτοεγγραφούν χωρίς να έχουν δει κανέναν από την GiveDirectly, ότι οι τοπικοί ηγέτες μπορεί να εκμεταλλευτούν τη θέση τους για να κλέψουν αριθμούς και PIN, και ότι όσοι δεν έχουν τηλέφωνο ή ταυτότητα θα αισθάνονταν άσχημα ή θα αγχώνονταν αν πληρώνονταν πρώτα μόνο οι κάτοχοι κινητών. Πρότειναν ραδιόφωνο, κλήσεις αντί μηνυμάτων και ιδιωτική αναφορά μέσω τηλεφωνικής γραμμής.
Ένα άλλο εμπόδιο είναι τα κινητά τηλέφωνα. Πέρυσι η οργάνωση έδωσε σχεδόν 125.000 τηλέφωνα· αν θελήσει να δίνει 2 έως 3 εκατομμύρια τον χρόνο, θα γίνει από τους μεγαλύτερους αγοραστές τηλεφώνων στην Αφρική. Διαπραγματεύεται απευθείας με κατασκευαστές για καλύτερες τιμές και χτίζει ζωντανή καταγραφή κάθε συσκευής. Σε μακροοικονομικό επίπεδο, σήμερα στέλνει μετρητά σε χιλιάδες ανθρώπους ταυτόχρονα, με έγχυση που αντιστοιχεί στο 85% του τοπικού ΑΕΠ.
Μελέτες σε Κένυα και Μαλάουι βρήκαν ελάχιστο πληθωρισμό, πιθανώς λόγω πλεονάζουσας ικανότητας στις φτωχές αγροτικές οικονομίες, αλλά η οργάνωση δεν θεωρεί δεδομένο ότι αυτό θα ισχύσει σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα· διεξάγει τη μεγαλύτερη τυχαιοποιημένη μελέτη των επιπτώσεων των μεταφορών σε τοπική οικονομία και χτίζει μοντέλα πρόβλεψης τιμών, θέσεων εργασίας και επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Η κυβερνητική έγκριση είναι αναγκαία. Η εγγραφή σε νέα χώρα μπορεί να πάρει 6 έως 18 μήνες. Η GiveDirectly θυμάται την αναστολή των προγραμμάτων της στην Ουγκάντα όταν φήμες συνέδεσαν τις μεταφορές με πολιτική επιρροή· χρειάστηκαν σχεδόν δύο χρόνια για να ξαναχτιστεί εμπιστοσύνη. Γι’ αυτό επενδύει σε κυβερνητικές σχέσεις από την αρχή και συνεργάζεται με εθνικά σχέδια καταπολέμησης της φτώχειας.
Τέλος, προετοιμάζει το εσωτερικό της για τις πιέσεις της ταχείας ανάπτυξης: μικρότερες αυτόνομες ομάδες, πρόσληψη πρώτου CTO, λιγότερες εφάπαξ προσαρμογές προγραμμάτων και καλύτερη υποστήριξη διευθυντών. Όπως λέει, το κόστος της προετοιμασίας και του λάθους είναι μικρό· το κόστος της μη προετοιμασίας και του λάθους είναι τεράστιο.
Σχόλια