Ένας κλιματικός επιστήμονας που μελετά αρχεία θερμοκρασιών ξηράς και ωκεανών παρακολουθεί καθημερινά τις παρατηρήσεις και τις προβλέψεις για το Ελ Νίνιο από 14 κορυφαία μοντέλα. Όπως γράφει στο Nature, τους τελευταίους μήνες οι αριθμοί είναι κάθε άλλο παρά συνηθισμένοι.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στον κεντρικό τροπικό Ειρηνικό ήταν περίπου 2,9°C πάνω από τον τρέχοντα κλιματικό μέσο όρο της τελευταίας 30ετίας. Αυτό είναι πάνω από 1°C θερμότερο από ό,τι στο ίδιο στάδιο των ισχυρών Ελ Νίνιο του 1997 και του 2015. Οι προβλέψεις δίνουν πλέον πιθανότητα μεγαλύτερη από 90% ότι το φετινό γεγονός θα ξεπεράσει κάθε Ελ Νίνιο από τότε που ξεκίνησαν οι παρατηρήσεις, τη δεκαετία του 1870.
Τα Ελ Νίνιο δεν πλήττουν κάθε περιοχή με τον ίδιο τρόπο, αλλά οι γενικές επιπτώσεις τους είναι καλά τεκμηριωμένες: ξηρασία και αποτυχημένες σοδειές σε ορισμένες περιοχές, πλημμύρες σε άλλες, πυρκαγιές σε αποξηραμένα δάση και τυρφώνες, και λεύκανση κοραλλιών σε υπερθερμασμένους ωκεανούς. Οργανισμοί από υπουργεία γεωργίας έως τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας πρέπει να αρχίσουν άμεσα την προετοιμασία για να μετριάσουν αυτούς τους κινδύνους.
Μία από τις σαφέστερες και πιο σταθερές επιπτώσεις του Ελ Νίνιο είναι η ξηρασία στη νότια Αφρική. Κατά τα τέσσερα ισχυρότερα Ελ Νίνιο μεταξύ 1980 και 2016, η περιοχή αντιμετώπισε πιθανότητα περίπου 80% για βροχοπτώσεις κάτω του κανονικού κατά την υγρή περίοδο Δεκεμβρίου–Φεβρουαρίου. Ακόμη και το συγκριτικά μέτριο Ελ Νίνιο του 2023–24 προκάλεσε σοβαρή ξηρασία, με αποτέλεσμα κηρύξεις καταστροφής στη Ζιμπάμπουε, τη Ζάμπια και το Μαλάουι, και μείωσε τη ροή του ποταμού Ζαμβέζη στο χαμηλότερο καταγεγραμμένο επίπεδο. Η συγκομιδή καλαμποκιού στη Νότια Αφρική μειώθηκε σχεδόν κατά το ήμισυ κατά το Ελ Νίνιο 2015–16.
Η περίοδος σποράς αρχίζει τον Οκτώβριο, επομένως οι κυβερνήσεις έχουν μόνο λίγες εβδομάδες για να δράσουν. Ο συγγραφέας προτείνει τη διανομή ανθεκτικών στην ξηρασία και πρώιμων ποικιλιών στις περιοχές υψηλού κινδύνου και την επέκταση προγραμμάτων που παρέχουν στήριξη όταν οι σοδειές αποτυγχάνουν, παρόμοια με μέτρα που χρησιμοποιήθηκαν στην Αιθιοπία κατά την ξηρασία 2015–16.
Ορισμένες επιπτώσεις είναι ήδη ορατές: στην Ινδονησία οι βροχοπτώσεις μειώνονται, αυξάνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιών σε τυρφώνες. Κατά το Ελ Νίνιο του 1997, οι ινδονησιακές πυρκαγιές εκτιμάται ότι εξέπεμψαν 3–9 γιγατόνους διοξειδίου του άνθρακα, ποσότητα αντίστοιχη με περίπου 13–40% των παγκόσμιων εκπομπών ορυκτών καυσίμων εκείνης της χρονιάς. Οι πυρκαγιές και η αιθαλομίχλη από το Ελ Νίνιο του 2015 συνδέθηκαν με περίπου 100.000 επιπλέον θανάτους στην Ινδονησία, τη Μαλαισία και τη Σιγκαπούρη.
Η ινδονησιακή κυβέρνηση έχει κάνει σημαντικά βήματα για να μειώσει αυτούς τους κινδύνους, όπως η σύσταση υπηρεσίας αποκατάστασης τυρφώνων και ο περιορισμός της εκχέρσωσης παρθένων δασών και τυρφώνων. Ωστόσο, ο κίνδυνος παραμένει υψηλός και η έγκαιρη πρόληψη και ετοιμότητα είναι απαραίτητες.
Το μήνυμα του άρθρου είναι επείγον: το φετινό Ελ Νίνιο φαίνεται ότι θα είναι το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί, και οι συνέπειές του μπορούν να κλιμακωθούν σε επισιτιστική ανασφάλεια, προβλήματα υγείας και οικολογικές ζημιές. Η προετοιμασία πριν από τα χειρότερα φαινόμενα μπορεί να περιορίσει το ανθρώπινο και περιβαλλοντικό κόστος, αλλά το περιθώριο δράσης στενεύει.
Σχόλια