Το βάψιμο ενός από τα τρία πτερύγια μιας ανεμογεννήτριας σε μαύρο χρώμα συνδέθηκε με μείωση σχεδόν 74% στους ετήσιους θανάτους πουλιών, σύμφωνα με μελέτη σε αιολικό πάρκο της Ισπανίας. Οι ερευνητές συνέκριναν τέσσερις ανεμογεννήτριες με βαμμένο πτερύγιο με άλλες δεκαέξι που διατήρησαν όλα τα πτερύγιά τους λευκά. Το εύρημα δείχνει ότι μια απλή παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό ενός περιβαλλοντικού προβλήματος της αιολικής ενέργειας, αν και η αποτελεσματικότητά της χρειάζεται δοκιμές σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Η ιδέα βασίζεται στον τρόπο με τον οποίο γίνονται ορατά τα περιστρεφόμενα πτερύγια. Καθώς κινούνται, τα μεγάλα λευκά πτερύγια μπορούν να σχηματίζουν μια σχεδόν διάφανη θολή εικόνα, την οποία τα πουλιά δυσκολεύονται να διακρίνουν. Ένα πτερύγιο διαφορετικού χρώματος μπορεί, θεωρητικά, να διακόπτει αυτή την οπτική θόλωση, κάνοντας την ανεμογεννήτρια πιο ευδιάκριτη και διευκολύνοντας τα πουλιά να την αποφεύγουν.
Το πείραμα πραγματοποιήθηκε στο αιολικό πάρκο El Ruedo, στο Κάδιθ, ιδιοκτησίας της Acciona Energía. Μεταξύ 2020 και 2021 η εταιρεία έβαψε μαύρο ένα πτερύγιο σε καθεμία από τις τέσσερις ανεμογεννήτριες της παρέμβασης, ενώ οι υπόλοιπες δεκαέξι αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου. Από το 2012 έως το 2024, πριν και μετά το βάψιμο, γινόταν καθημερινή αναζήτηση νεκρών πουλιών κάτω και από τις είκοσι ανεμογεννήτριες και καταγραφή των ευρημάτων.
Παρόμοια αποτελέσματα έχουν προκύψει και σε άλλες χώρες, χωρίς όμως να υπάρχει συμφωνία σε όλες τις μελέτες. Στη Νορβηγία, το βάψιμο ενός πτερυγίου μαύρου συνδέθηκε με μείωση άνω του 70% στους ετήσιους θανάτους πουλιών, ενώ στη Νότια Αφρική η χρήση κόκκινου χρώματος σε ένα από τα τρία πτερύγια συνδέθηκε με μείωση 83%. Αντίθετα, μελέτη στην Ολλανδία δεν διαπίστωσε σημαντική μείωση, στοιχείο που περιορίζει τη δυνατότητα γενίκευσης των θετικών ευρημάτων.
Η αιολική ενέργεια αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, αλλά η επέκτασή της μπορεί να αυξήσει τους θανάτους πουλιών, σύμφωνα με τον επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης, Ρόελ Μέι (Roel May), του Norwegian Institute for Nature Research (NINA). Σε μήνυμά του στο Mongabay, ο ερευνητής αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα μεταναστευτικά ωδικά πτηνά, καθώς και σε πολλά μακρόβια αρπακτικά και άλλα πουλιά που πετούν ανεμοπορώντας. Όπως εξήγησε, η μεγάλη διάρκεια ζωής και ο χαμηλός ρυθμός αναπαραγωγής ορισμένων ειδών κάνουν τους πληθυσμούς τους ιδιαίτερα ευάλωτους στην πρόσθετη θνησιμότητα.
Στις ΗΠΑ εκτιμάται ότι οι ανεμογεννήτριες σκοτώνουν έως και ένα εκατομμύριο πουλιά κάθε χρόνο. Παρότι σημαντικός, ο αριθμός αυτός είναι πολύ μικρότερος από τα δισεκατομμύρια πουλιά που σκοτώνουν οι γάτες και από το ακόμη ένα δισεκατομμύριο που πεθαίνει ετησίως από συγκρούσεις με κτίρια στην ίδια χώρα. Αυτή η σύγκριση τοποθετεί τις απώλειες από την αιολική ενέργεια στο ευρύτερο πλαίσιο των κινδύνων για τα πουλιά.
Η εφαρμογή της παρέμβασης έχει και πρακτικές δυσκολίες. Στην ισπανική μελέτη, τα πτερύγια βάφτηκαν αφού οι ανεμογεννήτριες είχαν ήδη εγκατασταθεί και λειτουργούσαν, μια διαδικασία δύσκολη και δαπανηρή. Σύμφωνα με τον Μέι, το βάψιμο κατά την κατασκευή είναι ευκολότερο και φθηνότερο, αλλά οι κατασκευαστές εμφανίζονται επιφυλακτικοί, επικαλούμενοι ανησυχίες ότι το μαύρο χρώμα μπορεί να αυξάνει τη θέρμανση των πτερυγίων ή να μεταβάλλει το βάρος τους.
Μέχρι στιγμής, οι δοκιμές για τη μείωση των θανάτων πουλιών μέσω του βαψίματος των πτερυγίων έχουν πραγματοποιηθεί σε μικρή κλίμακα, επισημαίνει ο ερευνητής. Ο ίδιος ελπίζει ότι ο κλάδος θα επεκτείνει την εφαρμογή της μεθόδου, παρακολουθώντας συστηματικά τα αποτελέσματά της και αξιοποιώντας την εμπειρία από την πράξη. Τα θετικά ευρήματα προσφέρουν μια δυνατότητα περιορισμού των συγκρούσεων, ενώ το διαφορετικό αποτέλεσμα στην Ολλανδία υπογραμμίζει την ανάγκη περαιτέρω αξιολόγησης.
Σχόλια