Ο Μπρους Τσαρλς «Μπιλ» Μόλισον γεννήθηκε το 1928 στο ψαροχώρι Στάνλεϊ, στη βορειοδυτική Τασμανία της Αυστραλίας. Άφησε το σχολείο στα 15 για να βοηθήσει στο οικογενειακό αρτοποιείο και τα επόμενα δέκα χρόνια εργάστηκε ως ψαράς καρχαριών, ναυτικός, δασοκόμος, εργάτης σε μύλο, παγιδευτής άγριων ζώων, οδηγός τρακτέρ και φυσιοδίφης. Το 1954 εντάχθηκε στο Τμήμα Έρευνας Άγριας Ζωής του CSIRO, ενώ αργότερα έγινε επιμελητής στο Μουσείο της Τασμανίας και εργάστηκε στην Επιτροπή Εσωτερικής Αλιείας. Το 1966 μπήκε στο Πανεπιστήμιο της Τασμανίας, πήρε πτυχίο βιογεωγραφίας, δίδαξε εκεί και ανέπτυξε το μάθημα της Περιβαλλοντικής Ψυχολογίας, από το οποίο αποσύρθηκε το 1979.
Η αρχική ιδέα της περμακουλτούρας, όπως είπε ο ίδιος στον μαθητή του Τόμπι Χέμενγουεϊ, του ήρθε το 1959 ενώ παρατηρούσε μαρσιποφόρα να βόσκουν στα δάση βροχής της Τασμανίας. Εντυπωσιάστηκε από την αφθονία και την αλληλοσύνδεση του οικοσυστήματος και σημείωσε στο ημερολόγιό του: «Πιστεύω ότι θα μπορούσαμε να χτίσουμε συστήματα που θα λειτουργούσαν εξίσου καλά με αυτό εδώ».
Τις επόμενες δεκαετίες ανησύχησε βαθιά για τις βιομηχανικές γεωργικές μεθόδους, θεωρώντας ότι υποβάθμιζαν το έδαφος, βασίζονταν σε μη ανανεώσιμους πόρους, δηλητηρίαζαν γη και νερό, μείωναν τη βιοποικιλότητα και αφαιρούσαν δισεκατομμύρια τόνους επιφανειακού χώματος από γόνιμα τοπία. Όπως έγραψε ο ίδιος, μετά από χρόνια ως επιστήμονας στο CSIRO και στο Τμήμα Εσωτερικής Αλιείας της Τασμανίας άρχισε να διαμαρτύρεται ενάντια σε πολιτικά και βιομηχανικά συστήματα που, κατά τη γνώμη του, σκότωναν τους ανθρώπους και τον κόσμο γύρω τους. Όμως αποφάσισε ότι η διαρκής αντιπαράθεση δεν οδηγούσε πουθενά. Αποσύρθηκε από την κοινωνία για δύο χρόνια, επειδή ήθελε να επιστρέψει με κάτι πολύ θετικό, που θα επέτρεπε στους ανθρώπους να υπάρχουν χωρίς την κατάρρευση των βιολογικών συστημάτων.
Μεταξύ 1974 και 1975, ο Μόλισον και ο Ντέιβιντ Χόλμγκρεν διαμόρφωσαν από κοινού ένα πλαίσιο για ένα βιώσιμο γεωργικό σύστημα βασισμένο σε πολυκαλλιέργεια πολυετών δέντρων, θάμνων, βοτάνων, λαχανικών και ζιζανίων, μυκήτων και ριζικών συστημάτων. Σε αυτό έδωσαν το όνομα «περμακουλτούρα». Το 1978 εξέδωσαν το βιβλίο Permaculture One, που σύστησε το σύστημα στο ευρύ κοινό.
Η λέξη αρχικά προήλθε από τη «μόνιμη γεωργία» (permanent agriculture), αλλά ο Μόλισον γρήγορα κατάλαβε ότι επρόκειτο για σύστημα μόνιμου πολιτισμού, αφού χωρίς παραγωγικό τοπίο, υγιή οικολογία και κυκλική οικονομία δεν μπορεί να επιβιώσει κανένας πολιτισμός. Με τον καιρό, ο Μόλισον διεύρυνε την έννοια: η περμακουλτούρα δεν αφορούσε μόνο τη γεωργία, την κηπουρική, την αρχιτεκτονική και την οικολογία, αλλά και οικονομικά συστήματα, στρατηγικές πρόσβασης στη γη και νομικά συστήματα για επιχειρήσεις και κοινότητες. Όπως έλεγε, η αυτάρκεια σε τροφή δεν έχει νόημα αν οι άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε γη, πληροφόρηση και οικονομικούς πόρους, γι’ αυτό η περμακουλτούρα έγινε «ένα ολόκληρο ανθρώπινο σύστημα».
Το 1979 βοήθησε να ιδρυθεί το πρώτο Ινστιτούτο Περμακουλτούρας, με σκοπό να διδάσκει τον πρακτικό σχεδιασμό βιώσιμων συστημάτων εδάφους, νερού, φυτών, καθώς και νομικών και οικονομικών συστημάτων σε φοιτητές παγκοσμίως. Ο Μόλισον δίδαξε το πρώτο μάθημα Πιστοποίησης Σχεδιασμού Περμακουλτούρας στο Στάνλεϊ τον Ιανουάριο του 1980 και δημιούργησε ένα εκπαιδευτικό σύστημα «εκπαίδευσης εκπαιδευτών». Το 1987 δίδαξε το πρώτο τέτοιο μάθημα στην Ινδία. Έως το 2011 υπήρχαν πάνω από 300.000 απόφοιτοι που εφάρμοζαν και δίδασκαν περμακουλτούρα σε όλο τον κόσμο.
Θεωρείται ο ιδρυτής και «πατέρας» της περμακουλτούρας. Ανέπτυξε επίσης τη «σπείρα βοτάνων», μια κατασκευή που επιτρέπει σε βότανα με διαφορετικές ανάγκες να συνυπάρχουν σε μικρό χώρο. Έζησε τα τελευταία χρόνια του στο Σίστερς Μπιτς της βορειοδυτικής Τασμανίας και πέθανε στο Χόμπαρτ το 2016, σε ηλικία 88 ετών.
Η σημασία του έργου του Μόλισον βρίσκεται στο ότι μετέτρεψε την ανησυχία για την υποβάθμιση του εδάφους και την εξάρτηση από μη ανανεώσιμους πόρους σε ένα θετικό, διδάξιμο και εφαρμόσιμο μοντέλο. Η περμακουλτούρα ξεκίνησε ως θετική ιδέα ανοιχτή σε νέες πληροφορίες και ως πρακτική που μπορούσε να ενσωματώσει τη γνώση βιώσιμων οικολογικών τεχνικών από όλα τα μέρη του κόσμου.
Σχόλια