Μεγάλες επιχειρήσεις εμπορίας αλιευμάτων και αλυσίδες λιανικής καλούν τις χώρες που αλιεύουν σκουμπρί στον Βόρειο Ατλαντικό να περιορίσουν την υπεραλίευση και να συμφωνήσουν σε βιώσιμη διαχείριση των αποθεμάτων. Ο συνασπισμός North Atlantic Pelagic Advocacy Group (NAPA), που εκπροσωπεί 58 επιχειρήσεις, προειδοποιεί ότι η πρόσφατη αύξηση των επιστημονικά συνιστώμενων αλιευμάτων δεν δικαιολογεί εφησυχασμό. Η πίεση συνοδεύεται ήδη από αλλαγές στις προμήθειες ορισμένων σουπερμάρκετ, δίνοντας εμπορικό βάρος στο αίτημα για συμφωνία.
Η ετήσια έκθεση του International Council for the Exploration of the Sea (ICES), του διακυβερνητικού επιστημονικού οργανισμού του οποίου τα δεδομένα χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των ορίων αλίευσης, καταγράφει ανοδικές τάσεις στον πληθυσμό του σκουμπριού. Με βάση αυτές, η εκτίμηση για τη μέγιστη βιώσιμη απόδοση θα μπορούσε να ξεπεράσει τους 350.000 τόνους, ποσότητα υπερδιπλάσια από την περσινή σύσταση. Ωστόσο, η NAPA τονίζει ότι τα αποθέματα παραμένουν ευάλωτα: ακόμη και αν τηρηθεί η νέα σύσταση, υπάρχει πιθανότητα 33% να υποχωρήσουν κάτω από ασφαλή επίπεδα μέσα σε έναν χρόνο.
Η NAPA ζητά κοινή λύση από τη Νορβηγία, την Ισλανδία, τις Νήσους Φερόες, τη Γροιλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Ρωσία. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι οικονομικές και πολιτικές διαφωνίες για την κατανομή των ποσοστώσεων έχουν συντηρήσει την υπεραλίευση, ενώ τα αποθέματα έχουν μειωθεί κατά περισσότερους από 10 εκατομμύρια τόνους από το 2014. Την περίοδο 2020–2024, τα συνολικά όρια αλίευσης που συμφωνούσαν οι εμπλεκόμενες πλευρές ήταν κατά μέσο όρο 39% υψηλότερα από τις επιστημονικές συστάσεις.
Η απόσταση ανάμεσα στις συστάσεις και στην πραγματική αλιεία εξηγεί γιατί η αυξημένη επιστημονική εκτίμηση δεν συνεπάγεται αναγκαστικά περισσότερα αλιεύματα. Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η συμμόρφωση με τη σύσταση του ICES για το 2027 θα σήμαινε, θεωρητικά, μείωση κατά 11% σε σχέση με την πραγματική αλιευόμενη ποσότητα. Η NAPA προειδοποιεί ότι, χωρίς αποτελεσματικό καθεστώς διαχείρισης, τα αποθέματα εξακολουθούν να κινδυνεύουν να περάσουν κάτω από κρίσιμα βιολογικά όρια.
Οι αντιδράσεις του λιανεμπορίου έχουν ήδη πρακτικές συνέπειες για έναν κλάδο αξίας ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων, σύμφωνα με το άρθρο. Η Waitrose ανακοίνωσε ότι θα αποσύρει το σκουμπρί από τα καταστήματά της στη Βρετανία, ως αντίδραση στην υπεραλίευση, ενώ η Lidl στράφηκε στο χιλιανό σαυρίδι. Η εκτελεστική πρόεδρος της NAPA, Ίφα Μάρτιν (Aoife Martin), εξηγεί ότι οι αποφάσεις προμήθειας εξαρτώνται τόσο από τη βιωσιμότητα όσο και από την ύπαρξη κατάλληλων εναλλακτικών. Προειδοποιεί επίσης ότι η μακροχρόνια κακή διαχείριση των ποσοστώσεων επιβαρύνει δυσανάλογα τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ξηρά.
Οι νέες συστάσεις του ICES αφορούν και άλλα δύο είδη του Βόρειου Ατλαντικού: για τη ρέγγα η συνιστώμενη ποσότητα αυξήθηκε κατά 10% και για το προσφυγάκι κατά 25%. Η NAPA, πάντως, επισημαίνει ανησυχητικές τάσεις στη ρέγγα ως προς την είσοδο νέων ψαριών στον πληθυσμό. Για το προσφυγάκι, αναφέρει ότι η ολοκλήρωση του προγράμματος Fishery Improvement Project τον Οκτώβριο ενδέχεται να εμποδίσει τους λιανεμπόρους να αξιοποιήσουν την αυξημένη επιτρεπόμενη αλιεία.
Η κλιματική αλλαγή προσθέτει δυσκολίες στη διαχείριση. Το Marine Stewardship Council (MSC) και το Pelagic Advisory Council επισημαίνουν ότι επιταχύνει τις μεταβολές στη γεωγραφική κατανομή των ψαριών, καθιστώντας τα υφιστάμενα μοντέλα διαχείρισης παρωχημένα. Το MSC ζητά σχέδια που προσαρμόζονται στις αλλαγές των οικοσυστημάτων και προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη κατάρρευση των αποθεμάτων σκουμπριού, ρέγγας και προσφυγακιού θα προκαλούσε μεγάλη ζημιά στα θαλάσσια οικοσυστήματα της περιοχής. Από τον Μάρτιο του 2019 έχει αναστείλει την πιστοποίηση βιωσιμότητας για όλα τα αποθέματα σκουμπριού του βορειοανατολικού Ατλαντικού.
Το Pelagic Advisory Council ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντικαταστήσει την ετήσια πολιτική διαπραγμάτευση μεταξύ κρατών με ένα μακροπρόθεσμο, δεσμευτικό σχέδιο διαχείρισης. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το σκουμπρί είναι το είδος με τη μεγαλύτερη αλιευόμενη ποσότητα, ψαράδες και ερασιτέχνες αλιείς από την Κορνουάλη έως το Νορθάμπερλαντ αντέδρασαν διαδικτυακά στην ανακοίνωση των αυξημένων συστάσεων, περιγράφοντας μεγάλη πτώση σε βάθος δεκαετιών. Αυτές οι τοπικές μαρτυρίες καταγράφουν την εμπειρία τους στη θάλασσα, ενώ η επιστημονική έκθεση αποτιμά συνολικά τα αποθέματα.
Το άρθρο αναφέρει ότι επίκειται συνάντηση έξι παράκτιων κρατών και, τον Νοέμβριο, ευρύτερη σύνοδος με συμμετοχή της Ρωσίας. Οι επιχειρήσεις ζητούν από αυτές τις διαπραγματεύσεις μια δεσμευτική συμφωνία κατανομής των ποσοστώσεων, καθώς η αποτυχία θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αποσύρσεις σκουμπριού από τα ευρωπαϊκά σουπερμάρκετ. Η Μάρτιν υπογραμμίζει ότι η τελευταία αποτίμηση δεν πρέπει να εκληφθεί ως άδεια για συνέχιση της υπερβολικής αλιευτικής πίεσης και καλεί όλες τις πλευρές να τηρήσουν τις επιστημονικές συστάσεις.
Σχόλια