Πολιτικό κείμενο του βρετανικού κόμματος των Συντηρητικών παρουσιάζει σχεδόν διπλάσιο κόστος για τη μετάβαση σε καθαρές μηδενικές εκπομπές από εκείνο που είχε υπολογίσει ο επίσημος σύμβουλος της κυβέρνησης για την κλιματική πολιτική. Σύμφωνα με έλεγχο του Carbon Brief, το ποσό των 957 δισ. λιρών που αναφέρει το κείμενο φαίνεται να προέρχεται από διπλή καταμέτρηση στοιχείων σε υπολογιστικό φύλλο. Η πραγματική εκτίμηση της Climate Change Committee (CCC) το 2020 ήταν 478 δισ. λίρες για την περίοδο 2020–2050.
Το κείμενο των Συντηρητικών, με τίτλο «Right Way», δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2026 και παρουσιάζει προτάσεις πολιτικής με έμφαση στην κοινή λογική και στην κυβερνητική επάρκεια. Υποστηρίζει ότι οι πολίτες θέλουν μια κυβέρνηση ικανή να επιλύει τα προβλήματα που αναλαμβάνει και ότι η εξελιγμένη μοντελοποίηση δεν πρέπει να υποκαθιστά την πολιτική κρίση. Στην ίδια ενότητα αμφισβητεί διάφορες εκτιμήσεις για το κόστος της κλιματικής μετάβασης και αποδίδει στην CCC τον λανθασμένο υπολογισμό των 957 δισ. λιρών.
Τα στοιχεία της CCC για το 2020 διαχώριζαν τις πρόσθετες επενδύσεις από την εξοικονόμηση λειτουργικών δαπανών. Οι επενδύσεις περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, ηλεκτροπαραγωγή χαμηλών εκπομπών, αντλίες θερμότητας και ηλεκτρικά οχήματα, με συνολικές κεφαλαιουχικές δαπάνες περίπου 1,38 τρισ. λιρών σε βάθος 30 ετών. Απέναντι σε αυτές καταγράφονταν λειτουργικές εξοικονομήσεις περίπου 900 δισ. λιρών. Με τον συνυπολογισμό των δύο μεγεθών, το καθαρό πρόσθετο κόστος της μετάβασης ανερχόταν στα 478 δισ. λίρες.
Το υπολογιστικό φύλλο περιείχε τόσο τις ετήσιες επενδύσεις και λειτουργικές δαπάνες ανά τομέα όσο και μια χωριστή γραμμή με τα συνδυασμένα ετήσια σύνολα. Όπως εξηγεί το Carbon Brief, αν κάποιος αθροίσει όλες αυτές τις γραμμές, οι ίδιες δαπάνες και εξοικονομήσεις καταμετρώνται δύο φορές. Το αποτέλεσμα αυτής της πράξης είναι το ποσό των 957 δισ. λιρών. Αυτή φαίνεται να είναι η προέλευση του αριθμού που κατέληξε στο κείμενο των Συντηρητικών, παρότι η παραπομπή του οδηγεί στην επίσημη έκθεση της CCC, η οποία δεν περιέχει τέτοια εκτίμηση.
Κατά τη δημοσίευση των υπολογισμών το 2020, η CCC ανέφερε ότι το καθαρό κόστος αντιστοιχούσε σε λιγότερο από 1% του ΑΕΠ στη διάρκεια της τριακονταετίας. Η επιτροπή υποστήριζε επίσης ότι οι μεγάλες επενδύσεις θα απέφεραν εξοικονομήσεις μέσω της μείωσης των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων. Σύμφωνα με τη δική της εκτίμηση, θα ενίσχυαν συνολικά το ΑΕΠ κατά περίπου 2%. Επομένως, η αξιολόγησή της περιλάμβανε τόσο τις πρόσθετες δαπάνες όσο και τα αναμενόμενα οικονομικά οφέλη.
Το 2025 η CCC αναθεώρησε σημαντικά τους υπολογισμούς της, κυρίως λόγω της πτώσης του κόστους των ηλεκτρικών οχημάτων. Για την περίοδο 2025–2050 υπολόγισε επενδυτικές δαπάνες 670 δισ. λιρών και λειτουργικές εξοικονομήσεις 562 δισ., με καθαρό κόστος 108 δισ. λιρών, κάτω από το 0,2% του ΑΕΠ. Νωρίτερα το 2026, η επιτροπή ανέφερε ακόμη ότι η επίτευξη καθαρών μηδενικών εκπομπών θα κόστιζε λιγότερο από μία μόνο απότομη αύξηση των τιμών των ορυκτών καυσίμων. Εκτίμησε επίσης ότι η μετάβαση θα προσέφερε οφέλη αξίας 110 δισ. λιρών ετησίως.
Η παλαιότερη διαδικτυακή εμφάνιση του ποσού των 957 δισ. λιρών που εντόπισε το Carbon Brief ήταν σε άρθρο του συνταξιούχου μηχανικού Ντέιβιντ Τέρβερ (David Turver) στο Spectator, στις 12 Ιανουαρίου 2026. Την επόμενη ημέρα, ο ίδιος επανέλαβε τον αριθμό σε έκθεση για το Institute of Economic Affairs, παραπέμποντας στο διάγραμμα 5.3 της έκθεσης της CCC του 2020. Ωστόσο, τα δεδομένα του υπολογιστικού φύλλου που αντιστοιχούν σε εκείνο το διάγραμμα δίνουν καθαρό κόστος 478 δισ. λιρών. Το Carbon Brief εκτιμά ότι ο Τέρβερ άθροισε κατά λάθος και τη γραμμή των ετήσιων συνόλων.
Η έκθεση του Τέρβερ τροφοδότησε επίσης ανακριβείς τίτλους που ανέβαζαν το κόστος της μετάβασης στα 7,6 τρισ. ή ακόμη και στα 9 τρισ. λίρες. Σύμφωνα με το Carbon Brief, οι αριθμοί αυτοί στηρίζονταν, μεταξύ άλλων, στην έμμεση παραδοχή ότι τα ορυκτά καύσιμα και τα αυτοκίνητα, οι λέβητες και οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που τα χρησιμοποιούν δεν έχουν κόστος. Η παραδοχή αυτή επηρεάζει τη σύγκριση των δαπανών της μετάβασης με εκείνες της συνέχισης της χρήσης ορυκτών καυσίμων.
Τον Μάρτιο του 2026, το λανθασμένο ποσό των 957 δισ. λιρών αναπαράχθηκε από το Great British Think Tank, το οποίο δηλώνει ότι αντλεί κάθε αριθμό από επίσημους δημόσιους φορείς. Στη συνέχεια εμφανίστηκε στο «Right Way» των Συντηρητικών. Ο έλεγχος αναδεικνύει πώς ένας πιθανός λανθασμένος χειρισμός δεδομένων μπορεί να περάσει από άρθρα και εκθέσεις σε πολιτικά κείμενα, διατηρώντας μια παραπομπή που φαίνεται έγκυρη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η επίσημη πηγή υποστηρίζει σημαντικά χαμηλότερο κόστος από αυτό που της αποδόθηκε.
Σχόλια